مىفرمايند : انسان بايد تا مىتواند گفتار و كردار ديگران را حمل بر خوبى كند تا هفتاد محمل . و اگر بعد از هفتاد محمل ديگر نتوانست ، نگويد بد است ، بگويد من چقدر بدم كه نتوانستم محمل درست كنم .
و اميرالمؤمنين ( ع ) مىفرمايد : « . . . هر سخنى كه از دهان كسى خارج شد تا احتمال درستى و نيكى در آن مىيابى حمل بر فساد مكن » « 1 » تا مىشود محمل درست كن و اگر نتوانستى خود را ملامت كن ، بدان خودت سلامت نفس ندارى ، والّا اگر سلامت نفس داشتى ، اگر مهذب بودى ، اگر يك انسان بودى ، سوء ظنّ به ديگران نداشتى .
بعضى اوقات اين سوء ظنّ مفسدهها بار مىآورد مثلًا شما مىبينيد كسى دارد كسى را نگاه مىكند ، سوء ظنّ مىبرى كه نگاه به نامحرم مىكند . به اين هم اكتفا نمىكنى . تفسيق مىكنى ؛ شيطان هم كه به كم قانع نيست . اين سوء ظنّ تو كمكم گناه روى گناه ؛ بعد هم مىگوئى اصلًا مسلمان نيست ! اگر يك بررسى بكنيد مىبينيد افرادى نظير گروه فرقان ، نظير منافقين و امثال اينها ، كه امثال مطهرى را كشتند ، از همين جا شروع كردند . يعنى سوء ظنّ به مطهرى بردند و آن مرد كمنظير ، و آن عالم عامل ، و آنكه نماز شبش ترك نشد تا مُرد ، و
آنكسى كه دلش مىتپيد براى اسلام ، او را با همين سوء ظنّ تفسيق كردند و بعد تكفير و با همان تكفير مطهرى را كشتند . قضّيه مرحوم بهشتى مگر چنين نشد ؟
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغه ، كلمه ى قصار 360 .