امر به معروف و نهى از منكر يا نظارت ملى
معناى نظارت ملى اين است كه همهء افراد جامعه بر كارهاى يكديگر ناظر باشند و مراقب اعمال و رفتار هم باشند . زن و شوهر بر اعمال يكديگر نظارت كنند تا واجبات دين عمل شود . پدر و مادر مراقب رفتار فرزندان خود باشند تا به انحراف كشيده نشوند . دوستان بر اعمال همديگر نظارت كنند . روحانى بر غير روحانى و نيز غير روحانى بر روحانى ناظر باشند ، همه مواظف باشند كه در جلسهها غيبت نشود ، شخصيت افراد پايمال نشود و دروغ گفته نشود . در بازار اسلامى گرانفروشى و رباخوارى نشود . در جامعه اسلامى همهء مردم بايد بر امور يكديگر نظارت كنند تا همهء امور بر مدار قانون و شرع بگردد . قرآن شريف مىفرمايد :
المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولياء بعض يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر . « 1 »
مردان مؤمن و زنان مؤمن ، برخى از آنان دوستان برخى ديگرند ، امر به معروف مىكنند و از زشتيها باز مىدارند .
بنابراين آيهء شريفه ، مسلمانان دوست يكديگرند . نشانهء دوستى آنها اين است كه بر امور يكديگر نظارت دارند .
نظارت ملى به دو روش انجام مىشود : مبارزهء مثبت و مبارزهء منفى .
مبارزهء مثبت اين است كه انسان وقتى شاهد گناهى بود ، با زبان خوش و با مهربانى ، گناهكننده را از كار خود باز دارد ، با او صحبت كند و از عواقب كار زشتش او را آگاه سازد . خداوند به حضرت موسى ( ص ) و برادرش خطاب مىكند :
اذهبا الى فرعون انه طغى ، فقولا له قولا لينا ، لعله يتذكر او
هامش
( 1 ) . قرآن ، توبه / 71 .