پيامبر اكرم ( ص ) در جنگ خيبر و فتح مكه نيز براى رفع توطئه و از بين بردن شرك و بتپرستى جنگ را آغاز كردند . در جنگ خيبر ، يهوديان كه كافر حربى بودند ، عليه اسلام توطئه و مردم را به جنگ با مسلمانان ترغيب و تشويق مىكردند . در آن شرايط ، پيامبر اكرم ( ص ) لازم ديدند كه براى نابودى توطئه اقدام كنند و دست دشمنان دين را كوتاه نمايند . در فتح مكه نيز پيامبر ( ص ) براى اينكه كافران قريش را از حمله به مسلمانان باز دارد و نيز براى از بين بردن و رفع شرك و بتپرستى جهاد كردند .
قابل ذكر است كه انقلاب پرشكوه اسلامى ايران كه از مكتب الهى و قرآن الهام گرفته بود و به دنبال آن هشت سالدفاع مقدس ، زمينهء مساعدى فراهم آورد تا استعدادها شكوفا شود و نيروى ابتكار و خلاقيت در مردم به جود آيد ، همهء اينها در پرتو ايمان و اعتقادى بود كه دين مبين اسلام به ارمغان آورد و آن را به پيروان راه حق و حقيقت ارازانى داشت .
در جهاد ابتدايى شرايطى مانند بلوغ ، عقل ، آزاد بودن ، مرد بودن ، سلامت از انواع بيماريها و تمكن و قدرت بر اداى نفقه وجود دارد ، اما در جهاد دفاعى بسيارى از اين شرايط وجود ندارد ، زيرا هدف از اين جهاد ، دفاع هر چه سريعتر و بيشتر از مبانى اسلام وآبرو و شرف جامعهء اسلامى و مسلمانان است . بنابراين ، در جهاد دفاعى شرايط آسانتر شده است تا عدهء بيشترى از مردم را شامل شود و مسلمانان با تمام امكانات و نيروى خود از دين ، جان و ناموس خود در برابر دشمنان تجاوزگر دفاع كنند و با آنان به مبارزه برخيزند .
جهاد با نفس
مبارزه با نفس اماره كه به انجام دادن بديها فرمان مىدهد ، بالاترين نوع جهاد محسوب مىشود . پيامبر اكرم ( ص ) جهاد با نفس را « جهاد اكبر » ناميدند . حضرت على ( ع ) فرمودند :