هدف از قربانى كردن ، شكوفايى روح ايثار ، فداكارى و قرب به حق تعالى و به دست آوردن تقوا براى حاجيان است . گذشت از مال در راه خداوند و به قصد قربت ، عامل شكوفا شدن روحيهء تقوا و پرهيزگارى در انسانهاست .
در روايات آمده است كه با ريختن اولين قطرهء خون قربانى ، خداوند گناهان صاحب آن را مىآمرزد . رمى جمره و قربانى كردن ، خاطراتى از آزمايشها و فداكاريهاى حضرت ابراهيم ( ع ) است كه به وسيلهء پيامبر اكرم ( ص ) در دين اسلام آورده شده است تا مسلمانان اين خاطرهها را فراموش نكنند و از آنها پندهاى فراوان بگيرند .
بعد از قربانى كردن ، وظيفهء حاجى انجام دادن حلق يا تقصير در منى است .
حلق ؛ يعنى تراشيدن موى سر و تقصير به معناى كوتاك كردن موى سر ، صورت يا گرفتن ناخن است . در مورد حلق و تقصير در ميان فقها اختلاف نظر وجود دارد . عدهاى از آنان معتقدند ، كسانىكه براى اولين بار به حج تمتع مىروند ، بايد حلق و بقيه تقصير كنند . برخى ديگر عقيده دارند كه مطلقا تقصير براى همهء حاجيان كفايت مىكند و تراشيدن موى سر لازم نيست . بنابراين ، لازم است هريك از مسلمانان در اين زمينه و در ساير مناسك حج از مراجع تقليد خود تبعيت كنند .
تراشيدن موى سر علامت عبوديت ، ذلت و خوارى بنده و اظهار بندگى در برابر حق تعالى است ؛ به عبارت ديگر ، حاجى با عمل حلق به خداوند اظهار مىدارد كه خدايا ! بندهء خالص تو هستم و بردهء شيطان و هوىوهوس نيستم .
خدايا ! ديگر هيچكس و هيچچيز را جز تو پرستش نمىكنم . خدايا ! ديگر در برابر طاغوت و نفس اماره سر فرود نمىآورم .
بعد از حلق يا تقصير ، كارهايى كه در زمان احرام بر حاجى حرام بود ، بجز چند عمل ، براى او حلال مىشود . وقتى اعمال منى در روز عيد تمام مىشود ، حاجيان دو شب ديگر هم لازم است در منى بيتوته كنند و از غروب تا
برنامه زندگى (فارسى) — صفحة 130
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٣٠