خطرناكترينِ صفات رذيله عبارتند از : حسد ، كبر ، منيت و خودخواهى ، عصبيت و لجاجت ، غرور ، عجب ، حبّ دنيا ، جهل مركّب ، سوء ظن ، كينهتوزى ، غضب ، بخل ، جبن و پستى و بىشخصيتى كه به آن « آفت نفس » مىگويند .
پيروى از صفات رذيله و حكومت يكى از آن صفات بر دل ، انسان را بد بخت و جهنّمى مىكند .
مهمترين و بهترينِ فضائل و صفات حسنه نيز كه انسان را خوشبخت و بهشتى مىكند ، عبارتند از : خيرخواهى و ديگرگرائى براى خلق خدا ، تواضع ، انعطاف پذيرى و قبول كردن حق ، فريب نخوردن از نفس امّاره ، اعمال را در مقابل نعمتها پوچ و هيچ دانستن ، شناختن دنيا و دانستن اينكه فريبى بيش نيست ، حسن ظن به ديگران و حالت توجيه داشتن در اعمال ديگران كه در فقه به آن « اصالهء الصّحه » مىگويند ، علم به احكام دين ، اخلاق دين و اعتقادات دينى ، حلم در مقابل ناملايمات ، سخاوت ، شجاعت ، علو همّت و مردانگى ، عطوفت و مهربانى و به دل نگرفتن بدىها از ديگران كه قرآن آن را صفح مىداند .
در علم اخلاق ، بيش از ده راه و روش براى تهذيب نفس بيان شده است و بهترين روش كه قرآن بر آن پافشارى دارد ، تقيد به ظواهر شرع است . بهگونهاى كه اگر كسى جداً اهميت به واجبات مخصوصاً نماز اوّل وقت و در مسجد و با جماعت بدهد ، و به مستحبّات نيز اهميت بدهد ، مخصوصاً با نماز شب ، قرآن ، دعا و توسّل انس داشته باشد . همچنين به اجتناب از گناه اهميت بدهد و اگر گناهى جلو آمد با توبه و عذرخواهى از خداوند تعالى آن را رفع كند ، مىتواند خودسازى كند .
عصاره دين (فارسى) — صفحة 142
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٤٢