بخش دوم : اخلاق و اخلاقيات
تهذيب نفس
تهذيب نفس يكى از واجبات اكيده است كه اسلام به آن خيلى اهميت داده و در سورهء « الشّمس » بعد از بيش از ده قسم و چندين تأكيد ، فرموده است :
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها ، وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها « 1 »
رستگارى فقط از آن كسى است كه خود را مهذّب نموده است و شقى و بدبخت كسى است كه صفت رذيله بر او حكمفرما باشد .
لذا بر هر انسانى واجب است به اندازهء قدرت ، درخت رذالت را از دل بكند و درخت فضيلت به جاى آن بكارد ، بارور كند و از ميوهء آن خود و ديگران بهرهمند شوند . و اين كار به قول پيامبر اكرم ( ص ) « جهاد اكبر » « 2 » است و كارى بسيار مشكل است و در عين حال بسيار لازم مىباشد .
صفات رذيله بيش از چهل صفت است ، چنانچه ضدّ آنها ، يعنى صفات حسنه هم بيش از چهل صفت است و علماى علم اخلاق در هر كدام از آنها حرفها دارند . مهمترين و
هامش
( 1 ) . شمس / 10 - 9
( 2 ) . الكافى ، ج 5 ، ص 12 : « عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِى بَعَثَ بِسَرِيهء فَلَمَّا رَجَعُوا قَالَ مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجِهَادَ الْأَصْغَرَ وَ بَقِى الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ قِيلَ يا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ ؟ قَالَ جِهَادُ النَّفْسِ . »