است كه انسان به قصد نزديك شدن به خداوند آن را انجام مىدهد تا به مقام « لقاء الله » برسد . مسلمان در راه سفر حج سه منزل را طى مىكند ، منزل نخست آن « سِيرِ مِنَ الخَلقِ إلَى الحقّ » نام دارد كه در
آن مسلمان خود را براى سفر حج و حضور در پيشگاه خداوند آماده و از دنيا و مردم قطع علاقه مىكند .
مرحلهء دوّم « سِيرِ مِنَ الحَقّ فِى الحَقّ » است كه از لحظهء محرم شدن حاجى در يكى از ميقاتها تا پايان اعمال حج ادامه دارد . در اين مرحله ، مسلمان خود را به طور كامل در محضر ربوبى احساس مىكند و به كسى و چيزى جز حقّ تعالى توجّه نمىكند .
وقتى اعمال حج تمام مىشود ، مرحلهء سوّم سفر عرفانى حاجى شروع مىشود ؛ آن زمان به وطن خود بر مىگردد تا از دستاوردهاى سفر معنوى خود استفاده كند و به راهنمايى مردم بپردازد ، اين مرحله « سِيرِ مِنَ الحَقّ فِى الخَلق » نام دارد .
اگر كسى بتواند حقيقتاً اين منزلها را طى كند ، حالتى در او به وجود مىآيد كه گوش شنوا پيدا مىكند ، همانند حضرت موسى ( ع ) كه كلام خداوند را شنيد ، شخص هم هنگام لبّيك گفتن مىتواند پاسخ دلنشين خداوند را بشنود . شنيدن سخن خداوند براى همه كس ميسّر نيست ، اما انسان مىتواند به حالتى دست يابد كه از طريق الهامات و واردات غيبى و با زبان حال سخن حقّ را بشنود و قرآن كريم اين وعده را داده است و مىفرمايد :
استفتائات حج و عمره (1388ش) (فارسى) — صفحة 250
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٥٠