بنابر اين آيهء شريفه ، كسانى كه مستطيع باشند ؛ يعنى از نظر مالى و جسمى توانايى رفتن به مكّه را داشته باشند و هنگام بازگشت از مكّه نيز بتوانند زندگى خود را اداره كنند ، حج بر آنان واجب مىشود .
البته ، انجام دادن فريضهء حج در تمام طول زندگى فقط يك بار بر مستطيع واجب مىشود كه به آن « حجّهءالاسلام » مىگويند . قرآن شريف بر عمل به اين فريضهء الهى تأكيد فراوان مىكند ، تا اندازهاى كه اگر مسلمانى به فرض استطاعت ، از رفتن به حج سر باز زند ، در زمرهء كافران قرار مىگيرد . در فرهنگ قرآن ، تنها به منكران خداوند كافر گفته نمىشود ، بلكه بىتوجّهى به هر يك از احكام مهمّ دين اسلام انسان را از مدار ايمان خارج مىكند و در مسير كفر و الحاد قرار مىدهد .
در روايات آمده است ، كسانى كه تا لحظهء مرگ حج را رها كنند و اين وظيفهء مهم را انجام ندهند و از دنيا بروند ، روز قيامت با كافران محشور مىشوند . از سوى ديگر ، براى حجّ واجب و مستحبّ ثواب و پاداش بسيارى در روايات ذكر شده است .
امام صادق ( ع ) فرمودند : « مردى اعرابى رسول خدا ( ص ) را ملاقات نمود و عرض كرد : اى رسول خدا ! من به قصد حج از ديار خود خارج شدم ، اما توفيق انجام دادن آن را نيافتم . من مردى ثروتمند هستم ، چه كارى انجام دهم تا به اندازهء حاجيان پاداش ببرم ؟
رسول خدا ( ص ) روى به او كردند و فرمودند : به كوه ابىقبيس بنگر !
استفتائات حج و عمره (1388ش) (فارسى) — صفحة 252
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٥٢