قرآن كتاب تاريخ نيست كه بخواهد تاريخ گذشتگان را بازگو نمايد ، بلكه
مقصودِ خداوند متعال از نزول آيات تاريخى در قرآن ، استفاده اخلاقى بندگان از آيات و عبرت گرفتن آنان از احوال اقوام پيشين است .
عبرت از تاريخ زندگانى اميرالمؤمنين ( ع )
بيان تاريخى زندگانى مولاى متّقيان و اميرمؤمنان حضرت على ( ع ) نيز صرفاً به سبب بازگو كردن تاريخ آن دوران نيست و بايد پندهاى اخلاقى فراوانى از آن گرفته شود . دقّت افراد در تاريخ زندگانى آن حضرت موجب سازندگى و اصلاح اخلاق آنان مىشود . خصوصاً تأمّل و تفكّر در تاريخ پنج سالهء حكومت اميرالمؤمنين ( ع ) و قضاياى جنگهاى آن دوران براى اهل سير و سلوك بسيار مفيد و سازنده است .
مهمترين عاملى كه در دوران زندگانى اميرالمؤمنين على ( ع ) موجب بيست و پنج سال خانهنشين شدن آن حضرت و پس از آن ايجاد موانع گوناگون از جمله تحميل سه جنگ به حكومت اسلامى ايشان شد ، رسوخ صفات رذيله در دل كسانى بود كه مرتكب اين اعمال شدند .
وجود صفات رذيلهء حسادت و رياستطلبى ، سقيفهء بنىساعده را تشكيل داد و شد آنچه نبايد مىشد . جاه طلبى و پول پرستى ، جنگ جمل و صفّين را به اميرالمؤمنين ( ع ) تحميل كرد و جنگ نهروان حاصل عناد و لجاجت بود .
نكته بسيار مهمّ اين است كه افرادى كه اين صفات رذيله را داشتند و با