نتيجهگيرى اخلاقى كه از اين مباحث مىشود و اهتمام به آن براى همه به ويژه نسل جوان امرى ضرورى مىباشد ، اينكه تاريخ ، معلّم اخلاق بشريّت است .
تأكيد قرآن كريم بر سير در تاريخ
قرآن كريم در چندين مورد سفارش به سير در عالم مىكند ، « 1 » از جمله مىفرمايد :
قُلْ سيرُوا فِى الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَة الْمُكَذِّبينَ
« 2 » بگو در روى زمين بگرديد ، سپس بنگريد كه عاقبت تكذيبكنندگان چگونه بوده است ! دليل اين تأكيد قرآن كريم اين است كه انسانها بايد با مطالعهء احوال گذشتگان ، از عاقبت آنان پند و عبرت بگيرند . همچنين قرآن شريف صرفاً به سفارش بندگان براى سير در تاريخ بسنده نكرده ، بلكه در خود قرآن قضاياى متعدّد تاريخى از اوضاع و احوال نسلهاى گذشته آورده شده است . « 3 » قضاياى تاريخى كه در قرآن آمده است اهميّت موضوع را روشن مىسازد ؛ زيرا
هامش
( 1 ) . ن . ك : آلعمران / 137 ؛ نحل / 36 ؛ نمل / 69 ؛ عنكبوت / 20 ؛ روم / 42 ؛ سبأ / 18 و . . .
( 2 ) . انعام / 11 .
( 3 ) . ن . ك : سورههاى بقره ، انعام ، يوسف ، ابراهيم ، كهف ، مريم ، طه ، انبياء و . . .