دليل اين امر بديهى است ، زيرا اگر ذات خداوند متعال بسيط نباشد و خداوند مركّب از ذات و صفات باشد ، لازم مىآيد كه او محتاج باشد ، در حالى كه واجبالوجود ، وجودى بىنياز است و قرآن شريف نيز به اين مطلب اشاره دارد :
قُلْ هُوَ اللهُ احَدٌ اللهُ الصَّمَدُ
« 1 » بگو او خداى يكتا و بى نياز است .
اميرالمؤمنين ( ع ) مىفرمايند :
« كَمالُ الاخْلاص لَهُ نَفْىُ الصِّفات عَنْهُ لشَهادَة كُلُّ صفَة أنَّها غَيْرُ الْمَوصُوف وَ شَهادَة كُلُّ مَوصُوفٍ أنَّهُ غَيْرُ الصِّفَة » « 2 »
كمال اخلاص خدا ، آن است كه وى را از صفات ممكنات پيراسته دارند ، زيرا هر صفتى گواهى مىدهد كه غير از موصوف است و هر موصوفى شهادت مىدهد كه غير از صفت است . ( و لازمه آن احتياج موصوف به صفت است و خداى محتاج ، خدا نيست . )
ج ) توحيد عبادى
عبادت و پرستش ، مخصوص خداوند متعال است و هيچ معبودى جز ذات پاك او وجود ندارد . اين قسم از توحيد از مهمترين اقسام توحيد است و همهء پيامبران بر آن تأكيد كردهاند . كلمهء توحيدى « لاالهالّاالله » كه شعار اسلام است ، به همين قسم از توحيد اشاره دارد :
هامش
( 1 ) اخلاص / 2 - 1
( 2 ) نهج البلاغه / خطبه 1