وَ رَفَعَ ابَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً
« 1 » پدر و مادر خود را بر تخت نشاند و همگى به خاطر يوسف به سجده افتادند .
آيهء اوّل بيانگر سجدهء فرشتگان بر آدم ( ع ) و آيهء دوم نيز بيانگر سجدهء برادران يوسف ( ع ) بر او است كه نشان از تعظيم و تكريم ايشان دارد نه عبادت آنان .
دوم ) توحيد در عبادت داراى مراتبى مىباشد كه بعضى از آن مراتب مربوط به علم فلسفه و كلام است و آن پرستش خداوند متعال و شريك نگرفتن در عبادت و پرستش اوست . مراتب ديگر آن نيز مربوط به علم اخلاق است كه براى سير و سلوك و پيمودن مراحل كمال لازم است . قرآن شريف متابعت از شيطان و نفس امّاره را شرك مىداند :
ألَمْ أعْهَدْ إلَيْكُمْ يا بَنى آدَمَ أنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ
« 2 » اى فرزندان آدم ، مگر با شما عهد نكرده بودم كه شيطان را نپرستيد ، زيرا وى دشمن آشكار شما است .
افَرَأيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إلَهَهُ هَواهُ
« 3 » آيا ديدى كسى را كه هوس خويش را معبود خود قرار داد ؟
بلكه از قرآن شريف و روايات اهل بيت ( ع ) به خوبى استفاده مىشود هر چيزى كه دل را مشغول و از خداوند متعال دور كند ، همان بت انسان است :
هامش
( 1 ) يوسف / 100
( 2 ) يس / 60
( 3 ) جاثيه / 23