كوتاهى در حقوق فرزندان
مسأله 191 - از گناهان بزرگ در اسلام كوتاهى در حقوق فرزند است ، زيرا همانطور كه پدر و مادر در اسلام حقوقى دارند فرزندان نيز چنين هستند ، و اگر پدر و مادر آن حقوق را مراعات نكنند از نظر قرآن موجب خسران در قيامت است .
حقوقى كه فرزندان بر پدر و مادر دارند چند چيز است :
الف ) تربيت صحيح اسلامى ( آشنا نمودن فرزند با احكام اسلام از اصول و فروع و اخلاق و مقيّد نمودن او به ظواهر شرع از اهميّت دادن به واجبات و اجتناب از گناهان خصوصاً گناهان بزرگ ) و اگر كوتاهى كنند شريك در جرايم فرزند مىباشند .
ب ) تربيت فرزند به آداب و رسوم اجتماعى و به عبارت ديگر به او ادب آموختن .
ج ) آموختن دانش در حدّ خوب خواندن و خوب نوشتن .
د ) فراهم نمودن راهى براى زندگى متوسّط و پرهيزدادن او از تنبلى و بيكارى .
ه ) فراهم كردن مقدمات ازدواج براى فرزند خصوصاً اگر دختر باشد كه در روايات اهلبيت عليهم السلام براى ازدواج دختر بيشتر سفارش و تأكيد شده است .
و ) گذاشتن اسم اسلامى كه سفارش در نامهاى پيامبر گرامى و اهل بيت او عليهم السلام زياد شده است ، و شيعه بايد از انتخاب نامهاى غير اسلامى براى فرزندان خود پرهيز كند و سزاوار نيست كه با وجود اسمهاى اهل بيت عليهم السلام براى فرزند خود نام ديگرى را انتخاب كند .
مسأله 192 - تربيت بايد با تلطّف و مهربانى و تسلّط بر اعصاب و با صبر و حوصله باشد ، و از پرخاشگرى و تندى و كتك پرهيز شود ، مگر اينكه چارهاى براى تربيت جز تندى يا كتك نباشد كه در اين صورت به اندازهء ضرورت جايز است و ديه هم ندارد ، ولى اگر كتك بى جا باشد يا براى تشفّى خاطر باشد نه بخاطر تربيت ، علاوه بر اينكه حرام است ديه نيز دارد ، و ديهء آن در باب قصاص و ديات گذشت .
مسأله 193 - اگر پدر يا مادر در حقوق اولاد كوتاهى بنمايند ، گرچه ضمان ندارد و اولاد از آنها چيزى بستانكار نمىشوند ، ولى تا رضايت اولاد را فراهم نكنند توبهء آنها قبول نمىشود ، مگر