عاقّ والدين
مسأله 140 - يكى از گناهان بزرگ در اسلام عاقّ پدر و مادر است ، و در روايات فراوانى از گناه كبيره شمرده است ، و در بعضى از آيات و روايات گناه آن را در حدّ كفر دانسته است و آن اقسامى دارد :
الف ) ناراحت كردن پدر و مادر در عدم پرداخت نفقه آنها ، زير ادارهء پدر و مادر در معيشت به طور متعارف اگر فقير باشند بر اولاد واجب است و ترك آن گناهش خيلى بزرگ است .
ب ) غصب مال پدر و مادر و ممنوع نمودن آنها از حقّ خودشان ، و اين قسم علاوه بر اينكه گناهش خيلى بزرگ است حقّ الناس نيز مىباشد ، و گناه حقّ الناس بسيار سنگين است .
ج ) بردن آبروى پدر و مادر يا غيبت آنان ، يا تهمت زدن به آنها ، يا مكر و خدعه و يا دشمنى و امثال اينها با آنان ، و اين قسم علاوه بر اينكه گناه بزرگ عاق پدر و مادر را دارد گناه آبرو ريزى و تهمت و غيبت و امثال اينها را نيز دارد .
د ) تندى و پرخاشگرى و يا - العياذ باللَّه - فحش به آنها ، حتّى قهر و داد زدن بر سر آنها ، و اين قسم همان عاقى است كه در قرآن و روايات از گناهان كبيره شمرده شده است و حتّى قرآن شريف اظهار ناراحتى نسبت به آنها را منع فرموده است :
« وَ لا تَقُلْ لَهُما افّ » .
« 1 » « پس به پدر و مادر ( حتّى ) افّ هم نگوييد » .
مسأله 141 - اگر پدر و مادر كافر يا گناهكار باشند فرزند نبايد پيروى در كفر آنها يا گناه آنها داشته باشد ، بلكه اگر مىتواند بايد با لطف و مهربانى و با تسلّط بر اعصاب و صبر بر تندى آنها نهى از منكر كند ، و اگر نهى از منكر اثر نداشت و يا نهى از منكر موجب غضب و تندى آنها شد ، نهى از منكر لازم نيست و واجب است از نظر قرآن شريف رفتار اولاد با آنها كريمانه و با
هامش
( 1 ) - اسراء / 23 .