مسأله 2102 - اگر چيزى را كه غصب كرده ديگرى از او غصب نمايد و از بين برود صاحب مال از هر كدام كه بخواهد مىتواند عوض آن را بگيرد .
مسأله 2103 - اگر چيزى با معاملهء باطلى به كسى منتقل شود ، اگر صاحب مال راضى است كه در آن تصرّف شود اشكال ندارد ، و گرنه حكم غصب را دارد كه بايد فوراً به صاحبش رد كند و اگر تلف شده عوض آن را بدهد .
مسأله 2104 - هرگاه مال را از فروشنده بگيرد كه آن را ببيند تا اگر پسنديد بخرد ، در صورتى كه آن مال تلف شود ، بايد عوض آن را به صاحبش بدهد . ولى اگر بگيرد تا مدتى نزد خود نگه دارد كه اگر پسنديد بخرد ، در صورتى كه تلف شود چون امانت است ضامن نيست .
مسأله 2105 - بعد از تمام شدن مدّت اجاره بايد محل را تحويل مالك دهد و اگر بدون اجازهء مالك در آن محل بماند غصب است ، و همچنين است اگر در مدّت اجاره مال الاجاره را ندهد .
مسأله 2106 - كسى كه اجير شده براى كارى ، مثل كارمندان ادارهها و شركتها و كارخانجات ، اگر كم كارى كند يا اصلًا كار نكند ، حقّ گرفتن تمام حقوق را ندارد و اگر تمام حقوق را بگيرد به همان نسبتى كه كمكارى كرده غصباست .
مسأله 2107 - استفاده از مال كسى كه انسان مىداند دزد يا رباخوار است يا خمس نمىدهد و مانند اينها ، در صورتى كه نداند چيزى كه در آن تصرّف مىكند از مال حرام است اشكال ندارد ، و اگر بداند چيزى كه در آن تصرّف مىكند از مال حرام است تصرّف او جايز نيست ، بنابراين زن و اولاد يا مهمان كسى كه لاابالى در مال مردم است مىتوانند از مال او استفاده كنند ، مگر اينكه بدانند آن مال حرام است ، و اگر مجبور باشند كه از آن استفاده كنند بايد از حاكم شرع اجازه بگيرند .
مسأله 2108 - اگر كسى مدّتى مانع از كار كسى شود ، گرچه اين كار حرام است ولى چيزى به او بدهكار نيست ولى اگر خانه و مغازه و مانند آنها را غصب كند علاوه بر اينكه آنها را پس مىدهد بايد اجارهء آنها را هم بپردازد .
مسأله 2109 - اگر كسى پولى را غصب كند يا ربا بگيرد يا دزدى كند يا خمس بدهكار بوده و نداده است ، بايد در وقت پرداخت ، ارزش خريد آن زمان را بپردازد ، مثلًا اگر ده سال قبل هزار تومان از كسى دزدى كرده است بايد حساب كند كه در آن زمان با هزار تومان چقدر طلا مىتوانست
رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — صفحة 329
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣٢٩