مقدار را از خريدار بگيرد ( خيار شركت ) .
هشتم : فروشنده خصوصيّات جنس معيّنى را كه مشترى نديده به او بگويد و بعد معلوم شود طورى كه گفته نبوده است كه در اين صورت مشترى مىتواند معامله را به هم بزند .
همچنين اگر مشترى خصوصيّات عوض معيّنى را كه مىدهد بگويد بعد معلوم شود طورى كه گفته نبوده است ، فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند ( خيار رؤيت ) .
نهم : چنانچه مشترى پول جنسى را كه نقد خريده تا سه روز ندهد ، فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند و همچنين اگر فروشنده جنس را تا سه روز تحويل ندهد مشترى مىتواند معامله را به هم بزند ولى اگر جنسى را كه خريده مثل بعضى از ميوهها باشد كه اگر يك روز بماند ضايع مىشود چنانچه مشترى تا شب پول آن را ندهد فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند و همچنين است در هر معاملهاى كه با ندادن پول تا شب ضرر كلّى به فروشنده بخورد ، فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند ( خيار تأخير ) .
دهم : حيوانى را خريده باشد كه خريدار تا سه روز مىتواند معامله را به هم بزند ( خيار حيوان ) .
يازدهم : فروشنده يا خريدار نتوانند جنس يا پول را تحويل دهند ( خيار تعذّر تسليم ) .
مسأله 1672 - اگر خريدار قيمت جنس را نداند يا در موقع معامله غفلت كند و جنس را گرانتر از قيمت معمولى آن بخرد ، چنانچه به قدرى گران خريده كه مردم او را مغبون مىدانند و به كمى و زيادى آن اهميّت مىدهند مىتواند معامله را به هم بزند و نيز اگر فروشنده قيمت جنس را نداند يا موقع معامله غفلت كند و جنس را ارزانتر از قيمت آن بفروشد در صورتى كه مردم به مقدارى كه ارزان فروخته اهميّت بدهند و او را مغبون بدانند مىتواند معامله را به هم بزند .
مسأله 1673 - در معامله بيع شرط كه مثلًا خانهء هزار تومانى را به دويست تومان مىفروشند و قرار مىگذارند كه اگر فروشنده سر مدّت پول را بدهد بتواند معامله را به هم بزند در صورتى كه خريدار و فروشنده قصد خريد و فروش داشته باشند معامله صحيح است .
مسأله 1674 - در معاملهء بيع شرط گرچه فروشنده اطمينان داشته باشد كه هر گاه سر مدّت پول را ندهد خريدار ملك را به او مىدهد معامله صحيح است ولى اگر سر مدّت پول را ندهد حقّ ندارد ملك را از خريدار مطالبه كند .
رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — صفحة 257
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٥٧