5 جواهرى كه از آب بيرون آورده شود
مسأله 1388 - اگر به واسطهء فرو رفتن در دريا يا به وسيلهاى ديگر لؤلؤ ، مرجان ، عنبر يا جواهر ديگرى بيرون آورند چنانچه بعد از كم كردن مخارجى كه براى بيرون آوردن آن كردهاند قيمت آن به 18 نخود طلا برسد بايد خمس آن را بدهند ، چه در يك دفعه آن را از دريا بيرون آورده باشند يا در چند دفعه ، آنچه بيرون آمده از يك جنس باشد يا از چند جنس ، يك نفر او را بيرون آورده باشد يا چند نفر ، با قصد باشد يا بدون قصد .
مسأله 1389 - اگر كسى از دريا حيوانى را بيرون آورد و در شكم آن جواهرى پيدا كند ، چنانچه آن حيوان مانند صدف باشد كه نوعاً در شكمش جواهر است بايد خمس آن را بدهد و اگر اتفاقاً جواهر بلعيده باشد لازم نيست خمس آن را بدهد .
مسأله 1390 - اگر از رودخانههاى بزرگ مانند كارون و فرات جواهرى بيرون آورد بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1391 - اگر خمس معدن و گنج و چيزى كه ازآب بيرون آورده و مال مخلوط به حرام را بدهد چنانچه از مخارج سالش زياد بيايد بايد دوباره خمس آن رابدهد .
6 غنيمت
مسأله 1392 - اگر مسلمانان به امر حكومت اسلامى با كفّار جنگ كنند و چيزهايى در جنگ به دست آورند ، به آنها غنيمت گفته مىشود و مخارجى را كه براى غنيمت كردهاند مانند مخارج نگهدارى و حمل و نقل آن و نيز مقدارى را كه امام عليه السلام صلاح مىداند به مصرفى برساند و چيزهايى كه مخصوص به امام است بايد از غنيمت كنار بگذارند و خمس بقيه آن را بدهند .
7 - زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان بخرد
مسأله 1393 - اگر كافر ذمّى زمينى را از مسلمان بخرد بايد خمس آن را به حكومت اسلامى بدهد و همچنين اگر خانه يا مغازه و مانند اينها را بخرد بايد خمس زمين آن را بدهد و اگر خمسش را ندهد و به مسلمان ديگرى بفروشد و يا مسلمانى آن زمين را از او ارث ببرد ، بر مسلمان واجب است كه خمس آن زمين را بدهد .
مسأله 1394 - اگر كافر ذمّى موقع خريد زمين شرط كند كه خمس ندهد يا شرط كند كه فروشنده