نمىآيد . هر كسى كه مىخواهد از خرمن فيض حضرت ابى عبدالله الحسين ( ع ) خوشهاى بچيند در اين زمينه تاليفى ، اثرى ، شعرى ، نثرى ، مطلبى را ارائه داده است ، در اين اواخر هم سمينارى در تهران دربارهء بررسى فرهنگ عاشورا از ديدگاه مرحوم امام خمينى ( رحمهء الله عليه ) تشكيل شده كه اينجانب هم مدعوّ بودم ولى به خاطر گرفتاريها فرصت نوشتن مقاله را پيدا نكردم ، از بعضى از مقالات نوشته شده مطلع شدم . امروز عصر در اين فكر بودم كه مطالب را دستهبندى كنم ببينم چه چيزهايى گفته شده ؟ علت قيام آقا ابى عبدالله ( ع ) امر به معروف و نهى از منكر بوده ؟ يا به تعبير ديگر براى اصلاح ملت بوده ؟ يا به تعبير ديگر براى احياى دين و تطهير دين از خرافات و انحرافات بوده است ؟ آيا اساسا قيام بوده يا دفاع بوده ؟ آيا شهادت هدف بوده يا وسيله بوده ؟ آيا آگاهانه شهادت انتخاب شده يا تحميل شده ؟ آيا در روز عاشورا در آخرين لحظات ، باز هم امكان تبديل و تغيير شهادت بوده ؟ به آن طور كه نقل شده جبرئيل ، حضور مولا رسيد كه : « يا حسين ! سنت لايتغير ، نيست ، امكان دارد كه تو شهيد نشوى و برنامه طور ديگرى شود » و آقا فرمود : « خودم انتخاب كردهام » .
عوامل عاشورا و حادثهء كربلا و آنچه كه دربارهء اين حادثه گفته شد از اينها هم بيشتر است ، حتى بعضىها گفتهاند ، صرف
مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى) — صفحة 188
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٨٨