برده كيست ؟
بردگى چگونه به وجود مىآيد ؟
عليرغم بسيارى تبليغات استعمارى امروز اين مطلب بر همه روشن شده است كه افراد انسان به يك ريشه مىرسند و با همهء اختلافات زبانى و نژادى و تاريخى و جغرافيائى و فرهنگى ، از يك نوع هستند ، و حتّى اختلافات ذاتى كه روى قانون تأثير اعمال در روح پيدا مىشود « 1 » نيز گونهء وحدت آنها را برهم نمىزنند . داروين هم وحدت بشر را بهم نمىزد بلكه او را با انواع ديگر همه را يكپارچه مىنمود .
اين وحدت نوعى را ادين از پيش مىگفتهاند و شايد يكى از مهمترين كارهاى پيامبران الهى اثبات همين وحدت نوع و بالنتّيجه مبارزه با استعمار تبعيض و طبقات « 2 » كه منجر به تسلّط همهجانبه طبقه و يا
هامش
( 1 ) - كه به قول اهل تحقيق : ذات انسان تا آخر عمرش مشخّص نيست چون همهء اعمالش تحقّق نيافته است .
( 2 ) - در ايران قديم اين تبعيض به حدّى بود كه خداى طبقهء پائين با خداى طبقهء بالا فرق داشت ، در آن زمان سه آتشكده براى سه طبقهء مختلف مىساختند ، پيامبران خدا را يك ، و بشر را يك واحد معرفى كردند و از اين راه بزرگترين ضربه را به استعمارگران زدهاند .