كالايت را در دريا بينداز و من ضمانت مىكنم .
مسأله از باب ضمان و اينكه تحت مصداق « ضمان ما لم يجب » است با مشكل مواجه است . لكن بسيارى از فقهاء راه حل مسأله را جعاله عنوان كردهاند به طور مثال محقق بحرالعلوم در بلغة الفقيه در تصحيح مسأله از باب جعاله مىگويد :
« فان عمل الالقاء المتمول باعتبار الملقى محترم مبذول للآمر باستدعائه لنفسه ، مضمون عليه باجرته المساوية لقيمة المتاع » « 1 » .
بنابراين در بحث مذكور نيز مىتوان گفت : همين اذن مردم را كه اجازه مىدهند مقدارى از پول آنها مسدود شود عمل محترمى است كه مىتوان به ازاء آن و متناسب با ميزان آن جعلى قرار داد .
پاسخ : اين طرح درست نيست ، جعاله عقلائى آن است كه معاوضهاى باشد ، استفاده نكردن يا كردن ، از مال خود ، عوضى حساب نمىشود هرچند از استفاده نكردن صاحب مال ، استفادهاى به طرف مقابل مىرسد ، مثال جعل مقابل اذن صاحبخانه اين طور نيست ، مثال القاء متاع در دريا نيز از باب تضمين و تعهد خسارت صحيح است نه جعاله .
هامش
( 1 ) - السيد محمّد آل بحرالعلوم ، بلغة الفقيه ، مكتبه الصادق ، طهران ، الطبعه الرابعه ، 1403 ، ج 2 ، ص 179 .