صورت حج ، واجب نيست و نبايد برود ، ولى اگر رفت و حرامى را مرتكب يا واجبى را ترك كرد ، هرچند معصيت كرده ولى حج او صحيح ، و از حجّة الاسلام كفايت مىكند .
مسألهء 63 - اگر كسى در مدينه منوّره يا در راه حج ، مريض شد و بردن او براى حج ، ميسّر نيست ، اگر سال اول استطاعت او است و از خوب شدن حتى در سالهاى بعد مأيوس است ، اگر مىتواند ، بايد نائب بگيرد تا برايش اعمال عمره و حج را بجا آورد . و نائب گرفتن از ميقات كافى است . و اگر از سابق ، حج براو واجب و ثابت شده و از خوب شدن و انجام حج حتى در سالهاى بعد مأيوس است نيز واجب است نائب بگيرد . و اگر مىتواند خودش اعمال حج را به صورت اضطرارى انجام دهد ، بايد محرم شود و هر مقدارى را مىتواند گرچه با كمك ديگران انجام دهد و هرچه را نمىتواند نائب بگيرد . ولى در وقوف به عرفات و مشعر ، نائب گرفتن كافى نيست .
مسألهء 64 - اگر بخواهند مريض مزبور را به مكه معظّمه منتقل نمايند ، بنابر احتياط به قصد عمره مفرده محرم شود و با انجام اعمال عمره هرچند اضطرارى آن و تقصير - گرفتن مقدارى از مو يا ناخن - ، از احرام خارج شود .
مسألهء 65 - اگر كسى بعد از انجام عمره تمتع مريض شد و قادر بانجام حج نيست و مىخواهند او را به وطن باز گردانند ، اگر مىتواند خودش احتياطا يك طواف نساء بجا آورد ، و اگر نمىتواند نائب بگيرد . و چنانچه از سابق ، حج براو واجب شده است و از خوب شدن و انجام حج در آينده مأيوس است بايد در همان سال يا سال بعد براى عمره و حج تمتع نائب بگيرد و نائب گرفتن از ميقات كافى است . و اگر مأيوس نيست هروقت توانست خودش عمره و حج را انجام دهد . و اگر سال اول
احكام و مناسك حج و عمره (فارسى) — صفحة 36
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٦