اسلام و تسليم در برابر اوست .
در آيهء ديگرى به تصريح مىفرمايد :
« أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِى السَّمواتِ » « 1 » ؛
آيا جز دين خدا را مىجويند ؟ با اينكه تسليم اوست هر آنچه در آسمانها و زمين است .
زيرا چنين افرادى دربرابر ذات احديّت ، تسليم نيستند . بنابراين ، از اين مطالب نيز اين نتيجه عايد مىشود كه دين بهطور جامع و مانع همان تسليم است .
درخواست ابراهيم عليه السلام به خود و فرزندانش نيز « اسلام » بود ، آن جا كه مىفرمايد :
« رَبَّنا وَاجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ » « 2 »
پروردگارا ! هر دوِ ما را از تسليم شوندگان خود قرار ده و نيز از نسل ما امّتى را كه در برابر تو تسليم باشند .
از آنچه گذشت به خوبى پيداست كه اسلامِ به معناى تسليم ، دين همهء انبيا عليهم السلام است ؛ دراين باره خداوند متعال مىفرمايد :
« شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصّى بِهِ نُوحاً » « 3 » ؛
از دين ، همان را براى شما مسلمانان تشريع نمود كه به نوح سفارش و توصيه كرده بود .
بنابراين ، دين الهى همان اسلام است ، و اسلام نيز چيزى جز تسليم با تمام وجود در برابر حق نيست و اين يك حقيقت است كه با حفظ اصول و اركان ، به اقتضاى زمانها و ادوار مختلف تحوّل مىيابد و بر حسب تكامل استعدادها ، تغيير مىكند . اين تكامل معنوى يك امر مسلّم است و حتّى
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 83
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 128
( 3 ) . شورى ( 42 ) آيهء 13