روى چگونگى اعجاز انبياى الهى تأثير داشته است ؛ يعنى معجزات انبيا متناسب با روح زمان و افق ديد انسانها فرق كرده است ؛ امام رضا عليه السلام در پاسخ سؤال يعقوب بن سكّيت كه پرسيد : معجزهء عصر خاتم پيامبران چيست ؟ فرمود : عقل است . « 1 »
در روايتى ديگر از قول امام سجاد عليه السلام آمده است :
« إنّ اللّه عزَّ وجلَّ عَلِمَ أنَّه يَكون في آخر الزّمان أقوامٌ مُتَعَمِّقُونَ ، فأنزلَ اللّهُ تعالى
« قُلْ هُوَ اللّهُ أحد »
وَ الآياتِ مِن سورةِ الحَديد إلى قَولِهِ :
« وَ هُوَ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدور »
فَمن رامَ وَراءَ ذلكَ فَقد هَلَكَ « 2 » ؛
خداوند مىدانست در آخرالزمان مردمانى ژرف انديش خواهند آمد ، اين بود كه سورهء توحيد و بخشى از آيات سورهء حديد را نازل فرمود . پس كسى غير از آنچه دربارهء معرفت خدا در سورهها گفته شده ، بخواهد هلاك مىشود .
پس ، روح دين كه عبارت از تسليم در برابر ذات مقدّس الهى است ، هرگز دگرگون نمىشود و تسليم در برابر خدا ؛ ايمان به نبوّت ، امامت و رستاخيز را در پى دارد :
« وَما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى بَشَرٍ مِنْ شَىءٍ » « 3 » ؛
خدا را چنانكه شايستهء او بود نشناختهاند ؛ آنگاه كه گفتند خداوند پيامى و كتابى براى بشر نفرستاده است .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 11 ، ص 70 ؛ ج 50 ، ص 165
( 2 ) . « محمد بن يحيى عن احمد بن محمد عن الحسين بن سعيد عن النضر بن سويد عن عاصم بن حميد قال : قال سئل على بن الحسين عليه السلام عن التوحيد فقال : . . . » اصول كافى ، ج 1 ، كتاب التوحيد ، ص 91
( 3 ) . انعام ( 6 ) آيهء 91