نوع بشر براى رسيدن به كمال عبوديّت و بندگى او ، بايد در برابر آن حقيقتمطلق خاضع بوده و همه چيز را از او بگيرد ؛ پس ، دين خدا بايد عين خضوع و تسليم باشد ؛ از اين رو ، معناى دين نيز انقياد و فرمانبرى در برابر همين ذات است ؛ دينى كه تنها انسانها ، بلكهء همهء موجودات - چه با شعور و چه بدون شعور - از آن پيروى مىكنند و بر همين اساس است كه قرآن مىفرمايد :
« إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ » « 1 » ؛
همانا دين در نزد خداوند اسلام است .
نكته
چنانكه از آيات قرآنى به خوبى استفاده مىشود ، خضوع و تسليم ، يك امر فراگير است و همهء موجودات در برابر خداوند تسليماند و اين امر اختصاص به انسان ندارد :
« أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمْ مَنْ فِى السَّمواتِ وَالأَرضِ طوْعاً وَكَرْهاً وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ » « 2 » ؛
آيا غير دين خدا را مىجوييد ؟ در حالى كه همهء آنچه در آسمانها و زمين است خواه ناخواه در پيشگاه او خاضع هستند و به سوى او باز مىگردند .
از فحواى اين آيهء شريفه معلوم مىشود دين اللّه ، اسلام است ، زيرا با لحن توبيخآميزى فرموده است : آيا غير از دين خدا را مىطلبيد در حالى كه آنچه در آسمان و زمين است در برابر او تسليم هستند .
و در آيهء ديگر مىفرمايد :
« وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمواتِ وَالأَرضِ طوْعاً وَكَرْهاً وَظِلالُهُمْ
هامش
( 1 ) . همان ، آيهء 19
( 2 ) . همان ، آيهء 83