تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى) — صفحة 95

مساهمون:

ص٩٥
را با قدرت ذاتى خود ايجاد كرد .

ارادهء خدا

متن : و ذَرَأها بِمشيَّتِهِ . شرح : براى به دست آوردن معناى اراده و مشيت بايد در چند مقام بحث نمود : 1 . مفهوم اراده ؛ 2 . اراده در واجب و ممكن بر حسب اشتراك لفظى است يا معنوى ؛ 3 . مصداق اراده در واجب و ممكن .

معناى اراده

1 . اگر اقتضا براى به دست آوردن چيزى تمام بود و فعليت تامه داشته باشد آن را « اراده » مىگويند ؛ « اراده » مشتق از « رود » است كه به معناى سعى و كوشش در طلب چيزى است ، مثلًا مىگويند « رائد » ؛ يعنى كسى كه در جست‌وجوى مَرغ‌زار است كه عده‌اى آن‌جا اطراق نمايند . مفهوم اراده ، فعليت اقتضا و تمام بودن تأثير در چيزى براى دست‌يابى به چيزى ديگر است ؛ خواه آنچه كه فعليت اقتضا دارد داراى شعور باشد يا نه . راغب ، در مفردات مىگويد : اراده گاهى طبيعى و تسخيرى است و بر حسب قوهء اختيار . ازاين‌رو در آيهء شريفه فرمود : به طورى كه ديوار قصد خراب شدن را داشت . يا اسب قصد خوردن كاه را داشت . چيزى را كه در او فعليت اقتضا وجود دارد « مريد » و چيزى را كه غرض ، دست‌يابى به آن است « مُراد » مىگويند .