إظهاراً لِقُدرتهِ ، و تَعبُّداً لِبَرِيَّتهِ ، وَ إعْزازاً لِدَعْوَتِهِ .
شرح : همه چيز را به قدرت خويش ايجاد نمود .
كون و تكوين : از نيستى به هستى در آوردن .
ذرأ : خلق اختراعى و زياد منتشر ساختن . چنان كه از تأمل در اين آيات استفاده مىشود : « وَهُوَ الَّذِى ذَرَأَكُمْ فِى الأَرْضِ وَ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ » ؛ « 1 » اوست خدايى كه شما را در زمين آفريد و پراكنده ساخت و به سوى او محشور خواهيد شد .
يادگار نبوت عليها السلام در اين فراز پس از اشاره به دو صفت ثبوتى غرض ذات احديت را در ايجاد جهان آفرينش و آفريدن پديدههاى گوناگون به اين ترتيب بيان فرمود :
1 . تحقّق حكمت خود در آفرينش ؛ 2 . آشكار ساختن طاعت خود ؛ 3 .
اظهار توانايى و وادار ساختن بشر به تسليم و كوچكى و ارجمند ساختن دعوت .
هر فاعلى غير از ذات واجب ، عملى را به منظورى انجام مىدهد . پس حصول آن از عدم حصولش بهتر است و تحصيل آن به منظور منفعتى است كه در آن منظور شده ولى در ذات احديت نمىتوان چنين فرضى كرد ، زيرا او از هر جهت غنى بالذات است . نسبت به آن ذات هيچ فايده و حكمتى را نتوان فرض نمود ؛ مگر اين كه براى غنى بالذات موجود باشد و گرنه نقص و كاستى به ذاتش راه مىيابد . پس در افعال او غرض و علتى غير از ذات
هامش
( 1 ) . مؤمنون ، آيهء 79 . .