مراتب توحيد
1 . توحيد در ذات ، يعنى آفريدگارى جز آفريدگار يكتا نيست . نه فردى كه به اين مقام درآيد و بگويد : من آفريدگارم ، مانند فرعون و نمرود كه مىگفتند : « أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى » ، طاغوت است .
2 . توحيد در فرمانروايى يعنى بعد از آنكه او را ذاتى زنده و قيوم و احاطهكننده به همه چيز دانستيم ناچار احاطه علمى او به همه موجودات نيز برتر مىباشد كه فرموده : « أَلا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الخَبِيرُ » « 1 » آيا خدايى كه خلق كرده به مخلوق خود احاطه ندارد ؟ و اوست لطيف بسيار آگاه .
پس قانونگذارى ، مثلًا در ازدواج و طلاق و معاملات حق مخصوص او مىباشد .
در روايتى وارد شده كه چون رهبران دينى يهود و نصارى به نفع خود در برابر تورات و انجيل قانونگذارى نمودند خداى متعال هم آن را « پرستش » ناميد . پس بنابه صريح قرآن اگر كسى در برابر حكم خدا قانونگذارى نمايد شرك است و به رسميت شناختن آن ، عبادت طاغوت است . « 2 » 3 . توحيد در تعيين رهبر و پيشوا ، زيرا فقط او مىداند كه چه فردى صلاحيت رهبرى دارد و در مورد رهبر تعيين شده فرق نمىكند بلاواسطه مانند رسولخدا صلى الله عليه و آله و يا با واسطه باشد كه از طرف رسول تعيين شود .
هامش
( 1 ) . نازعات ، آيهء 24 . .
( 2 ) . نورالثقلين ، ج 2 ، ص 209 . .