به مصاف آنان رفته ، يك سوم آنها را ميكشند ، يك سوم توبه ميكنند ، و يك سوم هم - كه اشمط در ميان آنهاست - در دير مرمار تحصّن ميكنند ، مردم آنها را محاصره كرده بيرون ميآورند و به قتل ميرسانند ، اينان آخرين گروه خوارجى هستند كه در اسلام به هم ميرسند . » ( 1 ) بصائر الدرجات / 336 از يونس بن ظبيان از امام صادق ( عليه السلام ) روايت ميكند : « اولين گروهى كه خروج كرد بر موسى بن عمران در مرج دابق در شام بود ، [ ديگري ] بر مسيح بود و در حرّان خروج كرد ، و در نهروان بر اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) ، و در روستاى ملك بر قائم خارج خواهد شد . آنگاه به من فرمودند : كيف مالح دير بين ماكى مالح - به زبان نبطى است - يعنى نزديك روستاى تو ، چون يونس از روستاى دير بين ما بود . » نگارنده : شايد اين حديث افتادگى داشته باشد ، و در اصل اين وصف كه آنها آخرين گروه خوارج هستند نيز آمده باشد . روستاى ملك در استان بعقوبه و نزديكى مقداديه در عراق است ، بلكه ظاهر آن است كه همان مقداديه است . سمعانى در الانساب 2 / 476 مينويسد : « دسكرهى ملك روستايى بزرگ است كه قافلهها در آن فرود ميآيند ، من در رفت و برگشت وارد آن شدم و دو شب را در آن سپرى كردم . » ياقوت حموى در معجم البلدان 2 / 455 مينگارد : « روستايى است در راه خراسان و نزديك به شهرابان كه دسكرهى ملك نام دارد ، هرمز بن سابور بن اردشير بن بابك در آن زياد اقامت ميكرد از اين رو چنين نام گرفت . » شيخ طوسى در غيبت / 283 از فضل بن شاذان از ابو بصير از امام صادق ( عليه السلام ) نقل ميكند : « چون قائم قيام كند وارد كوفه شده فرمان ميدهد مساجد چهار گانهى آن را از اساس ويران سازند و آن را سايهبانى بسان سايه بان حضرت موسي ( عليه السلام ) قرار خواهد داد ، تمامى مساجد صاف و بدون ايوان خواهد بود همان گونه كه در دوران رسولخدا ( صلى الله عليه وآله ) بود ، راه اعظم را وسعت ميدهد كه شصت ذراع خواهد شد ، هر مسجدى كه بر سر راه باشد را خراب ميكند ،
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 651
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٦٥١
هامش
( 1 ) . و كنز العمال 11 / 260