فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 625

شايد جهت اينكه اين مطلب را به امام عصر ( عجل الله تعالى فرجه الشريف ) ارتباط داده‌اند ، آن باشد كه در روايت مسلم و احمد ، جابر پس از اين سخن ، سخن از آن حضرت به ميان آورده است ، مسند احمد 3 / 316 و مسلم 8 / 158 پس از آنكه همان روايتى كه از الجمع بين الصحيحين گذشت را نقل مي‌كنند مي‌نويسند : « آنگاه جابر مدّتى سكوت كرد ، سپس گفت : رسول‌خدا ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : در آخر امّت من ، خليفه‌اى خواهد بود كه اموال را با مشت مي‌دهد و نمي‌شمارد . جريرى گويد : به ابو نضره و ابو العلاء گفتم : آيا او را عمر بن عبد العزيز مي‌دانيد ، گفتند : نه . » لكن دليلى نداريم كه اين بحران با امام مهدي ( عليه السلام ) ارتباطى داشته باشد ، به خصوص آنكه راوى گويد : آنگاه جابر مدّتى سكوت كرد ، و لذا عبارت بعدى وى مطلبى جديد است . اين بحران در منابع ما به شكلى ديگر آمده است ، تفسير عياشى 1 / 68 از ابو حمزه‌ى ثمالى نقل مي‌كند : « از امام باقر ( عليه السلام ) درباره‌ى اين آيه سؤال كردم : وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَئٍْ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ ، ( 1 ) و قطعاً شما را به چيزى از [ قبيلِ ] ترس و گرسنگى مي‌آزماييم ، فرمودند : آن [ گرسنگي ] ، گرسنگى خاص و گرسنگى فراگير است . در شام فراگير است ، اما خاص در عراق است كه همه را شامل نمي‌شود ، تنها دشمنان آل محمد ( صلى الله عليه وآله ) را در بر مي‌گيرد كه خداوند آنان را با گرسنگى به هلاكت مي‌رساند . اما ترس ، در شام عام و فراگير است و هنگامى خواهد بود كه قائم ( عليه السلام ) قيام كند . و اما گرسنگى قبل از قيام قائم ( عليه السلام ) است ، و اين فرموده‌ى خداست : وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَئٍْ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ . » غيبت نعمانى / 251 با اندكى تفاوت نسبت به روايت مرحوم عياشي ، از جابر بن يزيد جعفى از امام محمد باقر ( عليه السلام ) نقل مي‌كند ، در قسمتى از آن آمده است : « و اما هراس ، بعد از قيام قائم ( عليه السلام ) است . » ارشاد / 361 از امام صادق ( عليه السلام ) نقل مي‌نمايد : « مردم پيش از قيام قائم ( عليه السلام ) - به وسيله‌ى آتشى كه در آسمان آشكار مي‌گردد و نيز سرخيى كه آسمان را مي‌پوشاند ، فرو رفتن زمين در بغداد ، فرو رفتن زمين در بصره ، خون‌هايى كه در آن ريخته مي‌شود ، خانه‌هايش ويران مي‌شود ،