فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 618

بر كنار دريا شهرى را مشاهده كردم كه بصره نام دارد . آن زمين ، دورترين زمين از آسمان و نزديكترين زمين به آب بود . آنجا سريعترين زمين در ويرانى است . خشنترين خاك و سختترين عذاب را دارد . در قرون گذشته چند بار به زمين فرو رفته است . اى اهالى بصره ! زمانى بر آن خواهد آمد كه شما و مناطق اطرافتان ، در اثر آب ، به بلايى سخت مبتلا شويد ، و من محل انفجار آب در شهرتان را مي‌دانم . پيش از آن نيز حوادثى عظيم شما را فرا خواهد گرفت ، حوادثى كه از شما مخفى است ولى ما از آن آگاهيم . پس هر كس آن هنگام كه آنجا در آستانه‌ى غرق است از آن خارج شود ، رحمت خداست كه بر او سبقت جسته ، و آنكه در آن باقى ماند ولى نه بابت مرزباني ، به خاطر گناه اوست ، و خداوند هيچگاه به بندگان ظلم نمي‌كند . » كافى 8 / 179 روايت مي‌كند : « ابو بصير از امام صادق ( عليه السلام ) درباره‌ى اين آيه پرسيد : وَالْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَي ، ( 1 ) و شهرها را فرو افكند ، ايشان فرمودند : آنان اهل بصره‌اند ، و بصره شهر واژگون شده است . در مورد اين آيه نيز سؤال كردم : وَالْمُؤْتَفِكَاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ ، ( 2 ) و شهرهاى زير و رو شده ، پيامبرانشان دلايل آشكار برايشان آوردند ، فرمودند : آنان قوم لوط هستند ، كه زير و رو شدند . » در منابع سنّيان نيز روايات زير و رو شدن بصره آمده است ، ابن عساكر در الاربعين البلدانيه 1 / 436 و حموى در معجم البلدان 1 / 436 نقل مي‌كنند : « چون اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) بعد از جنگ جمل وارد بصره شد ، بر فراز منبر رفت ، حمد و ثناى خدا را به جا آورد و فرمود : اى اهل بصره ! اى باقى ماندگان ثمود ! اى پيروان حيوان ! اى لشكريان آن زن ! بانگ زد و اجابت كرديد ، و پى شد و شكست خورديد . من آنچه را كه مي‌گويم بابت رغبت يا هراس از شما نيست ، از رسول‌خدا ( صلى الله عليه وآله ) شنيدم كه فرمودند : زمينى كه آن را بصره گويند فتح مي‌شود ، دقيقترين قبله را در زمين خدا دارد ، قارى آن بهترين قاري ، عابد آن عابدترين مردم ، عالم آن داناترين آنان و صدقه پرداز آن برترين