ابوسفيان خروج كنند و دومى پيروز شود . زمانى كه ياران ابقع از مصر آمدند ، سفيانى با لشكرش بر آنان پيروز ميشود . ترك و روم هم در قرقيسيا كشته ميشوند و چنان ميشود كه درندگان از گوشت آنان سير گردند . » شيخ طوسى مشابه آن را در غيبت / 278 با همان سند ابنحماد از عمار بن ياسر روايت ميكند : « دولت اهلبيت پيامبرتان در آخرالزمان خواهد بود و نشانههايى دارد . پس بنشينيد و دست نگه داريد تا آنها آشكار شوند . آن هنگامى كه روم و ترك بر شما بشورند . . . و ترك و روم دچار اختلاف شوند ، جنگ در زمين بسيار شود ، منادى از ديوار دمشق ندا كند : واى بر زمينيان از شرّى كه نزديك شده است ، قسمت غربى مسجد آن به زمين فرو رود و ديوار آن فرو ريزد ، سه نفر در شام براى دستيابى به حكومت خروج كنند ؛ مردى ابقع ، مردى اصهب و مردى از خاندان ابوسفيان كه در ميان قبيلهى كلب خروج و مردم را در دمشق محاصره ميكند ، اهل مغرب رهسپار مصر شوند و چون بدان وارد گردند ، نشانهى سفيانى خواهد بود . » انطباق اين گزارش بر نهضت فاطميين واضح است ، ساير روايات نيز چنين است ، لكن برخى از راويان آن را با روايت سفيانى اشتباه و خلط كردهاند ، لذا نميتوان تنها با استناد به آن ، به وجود ارتباط ميان سفيانى و مصر دست يافت . روايات ديگرى در بين است كه به مصر ، ولى اعصار گذشتهى آن ميپردازد ، مانند بحران اقتصادى در حجاز كه سبب آن امتناع مصر از ارسال مواد غذايى است و به قرون پيشين مربوط ميشود و آن هنگامى كه مواد غذايى از مصر به حجاز صادر ميشد . لكن راويان آن را با جريان امام مهدي ( عليه السلام ) خلط كردند ! از جمله : مسند احمد 2 / 262 از ابوهريره از پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) : « عراق قفيز ( 1 ) و درهم خود را منع ميكند . شام مدّ و دينار خود ، و مصر اردب و دينار خود را منع ميكنند ، و شما از همان جا كه آمده ايد باز خواهيد گشت - و اين جملهى اخير را سه مرتبه فرمودند - ! گوشت و خون ابوهريره بدان گواهى ميدهد . » و شايد از اين دست ، روايتى باشد كه سخن از حاكمى در مصر ميراند كه روميان را بدانجا ميآورد ، ملاحم ابن منادى / 33 از ابوذر ( رحمه الله ) نقل ميكند : « رسولخدا ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : مردى از
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 519
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٥١٩
هامش
( 1 ) . قفيز ، مد و اردب اسامى چند پيمانه است .