فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 352

سيد مرتضى روايات حكومت مهدي‌هاى دوازده گانه پس از مهدى موعود ( عليه السلام ) را مورد مناقشه قرار داده ، و بياضى عاملى هم آن را رد كرده است . ايشان گرچه در انكار امامت و حجيت آنان پس از امامان ( عليهم السلام ) درست سخن گفته‌اند ، ليكن انكار اصل وجود آنان - نه به عنوان امام و حجّت - وجهى ندارد ، در الصراط المستقيم 2 / 152 مي‌نگارد : « در برخى روايات آمده است : [ يا علي ! ] پس از من دوازده امام هستند كه نخستين آنها تو هستي ، آنگاه آنان را شمردند و فرمان دادند كه هريك از ايشان امامت را به پسرش بسپارد ، و در ادامه فرمودند : پس از ايشان دوازده مهدى خواهند آمد . اين روايت نادر و مخالف روايات صحيح ، متواتر و مشهورى است كه هر گونه دولتى را بعد از قائم ( عليه السلام ) نفى مي‌كند ، و دلالت دارد بر اينكه مهدى از دنيا نمي‌رود مگر چهل روز پيش از قيامت كه در آن فتنه و آشوب رخ خواهد داد و نشانه‌هاى خروج اموات و قيامت خواهد بود . علاوه بر آنكه بعديت در اين روايت ملازمه‌اى با بعديت زمانى ندارد ، مانند آنكه خداوند مي‌فرمايد : فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ الله ، ( 1 ) پس از خدا چه كسى او را هدايت خواهد نمود ؟ لذا ممكن است آنان نائبان امام مهدي ( عليه السلام ) و در زمان ايشان باشند . اگر كسى بگويد : اينكه در روايت آمده كه چون وفات حضرت مهدي ( عليه السلام ) فرا رسد حكومت را به پسرش مي‌سپارد ، اين توجيه را برنمي‌تابد ، در پاسخش مي‌گوييم : اين عبارت دلالتى بر استمرار امامت بعد از ايشان ندارد ، بلكه ممكن است از باب وصيت باشد تا به مرگ جاهلى نميرد [ نه وصايت و امامت ] . احتمال ديگر آن است كه آن شخص پس از امام ( عليه السلام ) باقى بماند و مردمان را به امامت ايشان دعوت كند ، و اين دو احتمال منافاتى با انحصار امامت در امامان دوازده گانه ( عليهم السلام ) ندارد . سيد مرتضى مي‌فرمايد : ما يقين نداريم كه با از دنيا رفتن امام مهدى ( عجل الله تعالى فرجه الشريف ) تكليف پايان مي‌پذيرد ، بلكه ممكن است پس از ايشان نيز امامانى باشند كه عهده‌داران حفظ دين و مصالح مؤمنين هستند ، و اين مطلب تعارضى با عنوان اثنا عشريه [ كه دلالت دارد امامان دوازده تن هستند ] ندارد ، زيرا وظيفه و تكليف ما آن بود كه امامت ايشان را كه محلّ خلاف