عالمان ما به شرح حال تنى چند از غاليانى كه راه شلمغانى و كرخيان را پيمودهاند ، پرداختهاند ، از جمله على بن احمد كوفى متوفاى 352 هجري . فهرست شيخ طوسى / 271 : « وى شيعى و بر طريق مستقيم بود و كتابهايى بسيار و استوار نگاشت . . . سپس دگرگون شد و به مذهب مخمسه گرويد و كتبى در غلو و . . . نوشت . » خلاصة الاقوال / 364 : « ابن غضائرى گويد : كذاب و غالى است ، و صاحب بدعت و . . . » ( 1 ) مجال بيان تفاصيل اين باورها و بدعتها و نيز گسترهى گمراهيى كه دامن زدند نيست ، و مهم آن است كه اينان همه منقرض شدهاند و تنها طائفهاى قليل ماندهاند كه حضرت امير ( عليه السلام ) را خدا ميانگارند .
شلمغانيان عصر حاضر
ادعاى مهدويت و نيز سفارت تا به امروز ادامه دارد ، و به حسب شرائط كم و زياد ميشود .
البته شايان ذكر است كه اين مدعيان حتى در شرائط عادى نيز از كثرت نسبى برخوردارند . در برخى نوشتهجات ميخواندم كسانى كه در مصر به اتّهام اين ادعا در زندان به سر ميبرند حدود بيست نفرند ، و اين غير از كسانى است كه از آنان تعهد گرفتهاند كه دست از نشر اين ادعا بردارند ! در فلسطين تنى چند ، در يمن و در عربستانِ وهابى نيز بيش از يك تن - از جمله شيخ لحيدان كه در فضاى مجازى هم سايتى دارد - ادعاى اين امر را دارند !
يكى از عوامل قلّت وجود مدعيان آن است كه حكومتها مانع نشر پندارهاى آنان ميشوند ، يا به زندانشان مياندازند ، و يا كسانى را متصدى كشف حقيقت و اقامهى برهان بر ضدّ
آنان ميكنند .
از اين رو هنگامى كه حكومتى ضعيف ميشود ، يا خلأ سياسى رخ ميدهد و يا آنكه غرضى ديگر به دنبال آنهاست و پر و بال دادن به آنها را ميطلبد ، رو به فزونى ميگذارند ! مدعيان بسيارى
هامش
( 1 ) . اگرچه گفته شده كه وى در آخر عمر به گرايشهاى فاسد گرويده ، لكن در دوران استقامت و استواري ، آثارى استوار - به تعبير شيخ طوسي ( رحمه الله ) - دقيق و گران بها از خود به جاى گذاشته است ، امرى كه موجب شده بزرگانى چون محقق كركي ، شيخ حسين بن عبد الوهاب معاصر سيد مرتضى و فاضل افندى به ستايش وى بپردازند ، ر . ك به البنات ربائب . . قل هاتوا برهانكم ، سيد جعفر مرتضى عاملى / 262 . م