در سمتى كه به باب كوفه منتهى ميشود و در كنار رصافه ، در ساحل شرقى دجله سر پل قديم و در مسجد صفويه - و تكيهى مولويه - كه آن را به آصفيه تحريف كردهاند ، واقع شده است . . .
ما براى نخستين بار قبر شيخ كلينى را در سال 1305 در بغداد زيارت كرديم . جناب شيخ امام جماعت مسجد كه در همانجا هم اقامت داشت ، قبر شيخ كراجكى را نيز به ما نشان داد . نشانهى قبر ايشان دكهاى بلند و به اندازهى دو سوم قامت انسان بود كه در پشت دكهى قبر شيخ كليني ( رحمه الله ) قرار داشت . ما ، سنگ قديمى را بر روى دكه مشاهده نكرديم ، گرچه هنوز آثارى در موضع آن به چشم ميخورد . در كنار آن دكه ، نشان دو قبر بود كه از سنگ و آثار باقى مانده آشكار ميشد .
معروف است كه در همين سمت شرقى رصافه در آن ازمنه ، خانههايى مسكونى و نزديك به هم وجود داشته كه از آنِ سرشناسان شيعه بوده است ، يكى از آنها خانهى ثقة الاسلام شيخ محمد بن يعقوب كلينى بوده كه بعدها به مسجد و مقبرهى ايشان و برخى بزرگان شيعه تبديل ميشود .
در ابتداى اين بازار كه با مجراى دجله امتداد دارد و گاه بازار حراج و گاه بازار سراجين ، و در زمان ما بازار سراى گويند ، مرقد شيخ عثمان بن سعيد عمرى است . در وسط آن كنار سر پل قديمى مرقد شيخ كلينى و شيخ كراجكى واقع شده است . كمى پايينتر از قبر اين دو و در محلّ ريزش دجله ، مرقد شيخ على بن محمد سمرى در مسجد قبلانيه قرار دارد . » ( 1 )
ديگر وكلاء در دوران سفراى اربعه
ايشان بيش از ده نفرند و مشهورترينشان محمد بن جعفر اسدي ، حاجز بن يزيد وشاء بغدادى و احمد بن اسحاق اشعرى هستند .
شيخ طوسى در غيبت / 415 مينويسد : « در زمان سفيران ستوده ، افرادى مورد وثوق بودند كه توقيعات و اصل از اصل [ امام ( عليه السلام ) ] به سفيران ، از سفراء به آنها ميرسيد ، از جملهى آنها
هامش
( 1 ) . مقدّمهى التعجب من اغلاط العامة كراجكى / 16 ، و نيز ر . ك به اعيان الشيعة 6 / 21 و تهذيب المقال 2 / 400