از محمد بن ابى عبد الله كوفى ميآورد كه وى تعداد كسانى را كه خود اطلاع دارد و از جمله افرادى هستند كه از معجزات صاحب الزمان ( عليه السلام ) آگاه بوده و ايشان را ديدهاند ذكر ميكند ؛ از وكلاى حضرت : عَمرى و پسرش ، حاجز ، بلالى و عطار از بغداد ، عاصمى از كوفه ، محمد بن ابراهيم بن مهزيار از اهواز ، احمد بن اسحاق از قم ، محمد بن صالح از همدان ، سامى و اسدى يعنى خود محمد بن ابى عبد الله از اهل ري ، قاسم بن علاء از آذربايجان و محمد بن شاذان نعيمى از نيشابور . از غير وكيلان : ابو القاسم بن ابى حابس از بغداد ، و جماعت بسيارى را نام ميبرد .
شهيد ثانى در شرح الدراية ميفرمايد : عدالتى كه در راوى معتبر است از تصريح دو عادل و يا استفاضهى آن شناخته ميشود ، يعنى عدالتش ميان روايت پژوهان و ديگر از اهل علم مشهور باشد ، مانند مشايخ پيشين ما از دوران شيخ محمد بن يعقوب كلينى تا اين زمان ، احدى از اين مشايخ مشهور نياز ندارد كسى به عدالتش تصريح كند و از آن خبر دهد ،
زيرا در تمامى اعصار وثاقت ، دقت و ورع آنان - علاوه بر عدالت - مشهور بوده است ،
و ديگرانند كه نيازمند تصريح به عدالت هستند .
حق آن است كه بسيارى از عالمان پيشين ما و مصنفانى كه در كتب رجال - بدون آنكه ضعيف شمرده شوند - ياد شدهاند ، اين چنينند ، و اين به جهت آثار آشكار و حالات مشهور آنهاست ، اگرچه در برخى موارد به توثيق آنان تصريح نكرده باشند .
از امورى كه سخن شهيد ثانى را تأييد ميكند ، آن است كه نقل شده در زمان ظهور امامان ( عليهم السلام ) برخى افراد ضعيف ، حديث وضع ميكردهاند ، ولى افراد مورد اعتماد رواياتى را كه در آنها ترديد داشتند بر امامان ( عليهم السلام ) و نيز كتب معتبر عرضه مينمودند ، و ائمه ( عليهم السلام ) نيز خود - در غالب موارد - ابتدا به سخن كرده از حديث دروغين خبر ميدادند . از هيچ يك از شخصيتهاى مشهور شيعه نقل نشده كه در دوران غيبت ، حديثى وضع و به امامان ( عليهم السلام ) نسبت داده شود . حتى اگر هم رخ داده باشد ، به طور قطع هيچ موردى از آن در روايات علماى مشهور شيعه نيامده است ، و اين مطلب ضرورى است ، و الله اعلم . »
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 1106
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص١١٠٦