دانسته ، ستودهاند و فرمان دادهاند به آنان رجوع ، و به رواياتى كه نقل ميكنند عمل شود ، همانان كه عدالتشان به تواتر معلوم است ، و وجودشان در سند قرينهايست كه موجب اطمينان به صدور حديث ميشود ، اگرچه با واسطهى كسى روايت را بياورند .
شيخ ثقهى جليل ابو عمرو كشى در كتاب رجال مينويسد : شيعيان بر تصديق اينان - كه ياران امام باقر و امام صادق ( عليهما السلام ) هستند - اجماع و اتفاق دارند ، و بر فقاهت آنان اذعان ميكنند ، آنان ميگويند : فقيهترينِ اولين شش تن هستند ؛ زراره ، معروف بن خربوذ ، بريد ، ابو بصير اسدي ، فضيل بن يسار و محمد بن مسلم طائفي . آنان ميگويند : فقيهترين اينان زراره است . برخى به جاى ابو بصير اسدي ، ابو بصير مرادى - يعنى ليث بن بخترى -
را آوردهاند .
شيخ حر در ادامه احاديث عديدهاى در ستايش ، جلالت ، بلنداى مرتبه و امر به مراجعهى به اينان را ميآورد ، سپس ميفرمايد : نام بردن فقهاى اصحاب امام صادق ( عليه السلام ) ؛ شيعيان اتفاق دارند كه هرچه از اينان به طور صحيح برسد صحيح است ، و گفتارشان صدق ، و پس از آن شش نفرى كه بر شمرده و نام برديم ، به فقاهت اينان - كه شش نفرند - اذعان ميكنند ؛ جميل بن دراج ، عبد الله بن مسكان ، عبد الله بن بكير ، حماد بن عيسي ، حماد بن عثمان و ابان بن عثمان . آنان ميگويند : ابو اسحاق فقيه - يعنى ثعلبة بن ميمون - بر اين باور است كه فقيهترين اينان جميل بن دراج است ، و اينان جوانانِ ياران امام صادق ( عليه السلام ) هستند . »
همان 20 / 88 مينگارد : « جماعتى كه امامان ( عليهم السلام ) آنان را ثقه دانسته ، ستودهاند و فرمان دادهاند به آنان رجوع ، و به رواياتى كه نقل ميكنند عمل شود ، و آنان را وكيل خود و مرجع شيعيان قرار دادهاند ، بسيارند ، و ما تعدادى از آنان را برميشمريم . بيشتر آنان در كتاب غيبت شيخ طوسى آمدهاند و برخى نيز در باب قضاوت گذشت ، و گروهى ديگر نيز
خواهند آمد .
برخى از و الا رتبگان و بزرگان آنان ايشانند : محمد بن عثمان عمري ، عثمان بن سعيد عمري ، حسين بن روح نوبختي ، على بن محمد سمري ، حمران بن اعين ، مفضل بن عمر ،
معلى بن خنيس ، نصر بن قابوس ، عبدالرحمن بن حجاج ، عبد الله بن جندب ،
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 1103
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص١١٠٣