آيا مرجع روايات مربوط به شك ميان دو و چهار است - كه حكم آن بنا گذاشتن بر چهار و خواندن نماز احتياط است - يا روايات مربوط به شك ميان چهار و پنج - كه حكم آن بنا گذاشتن بر چهار و به جا آوردن سجدهء سهو است - و در نتيجه بنابر چهار گذارده و دو ركعت نماز احتياط و دو سجدهء سهو ( - - - ) سجدهء سهو ) به جا آورده مىشود ، يا شك مركب به جهت مطرح نشدن آن در روايات و عدم شمول اطلاق دليل نسبت به آن محكوم به بطلان است ؟ مسئله اختلافى است . بنابر قول نخست ، شك تركيب يافته از شكهاى صحيح ، محكوم به صحّت است و به وظايف مربوط ، عمل مىشود ، زيرا در حقيقت شك مركب به دو شك بسيط انحلال پيدا مىكند كه در هر كدام حكم همان شك جارى مىگردد . 1
( - - - ) شكيات )
1 . العروة الوثقى 3 / 247 ؛ مستمسك العروة 7 / 468 - 470 ؛ مستند العروة ( الصلاة ) 6 / 198 - 201 .
شك مسببى
- - - ) اصل سببى
شك مستقر
شك مستقر شك باقى پس از تأمل و انديشيدن .
در شكهاى عارض براى نماز گزار ، به شكى كه پس از تأمل و انديشه در اطراف آن ، زائل نشود و استمرار يابد ، شك مستقر گويند ( - - - ) شكيات ) .
شكنجه
شكنجه آزار دادن شديد كسى براى تنبيه يا وادار كردن او به انجام دادن كارى .
از آن در باب حدود و قصاص سخن گفتهاند .
حكم : در شرع مقدس براى جرايم گوناگون كيفرهاى مشخصى وضع شده كه تعدّى از آنها حرام و ضمان آور است . از اين رو ، مجازات و شكنجهء متهمى كه جرمش ثابت نشده ، حتى براى گرفتن اقرار از وى حرام است . و نيز بزهكارى كه بزهاش ثابت شده ، كيفر كردن او به بيش از آنچه كه در شرع مقدس در موارد حدود ( - - - ) حدود ) و قصاص ( - - - ) قصاص ) مقرر گرديده و يا توسط حاكم شرع