اگر محرم تخم شتر مرغى را كه به جوجه تبديل شده و داراى حركت است ، بشكند و بر اثر آن ، جوجه بميرد ، بايد يك شتر به عنوان كفاره قربانى كند و در صورتى كه جوجه حركت نداشته باشد ، به قول مشهور بايد به تعداد هر تخم شكسته ، شتر مادهاى را كه موقعيت آبستن شدن دارد با يك يا چند شتر نر در يك محل رها كند تا جفتگيرى كنند و تعداد شترانى را كه از اين طريق متولد مىشوند در مكّه قربانى كند . در صورت ناتوانى از آن بايد در ازاى هر تخم ، يك گوسفند به عنوان كفّاره بكشد و چنانچه از آن نيز ناتوان باشد بايد به ده فقير - هركدام يك مدّ - اطعام نمايد و اگر توانايى آن را نيز ندارد ، سه روز روزه بگيرد . 20
برخى قدما بر خلاف نظر مشهور ، رها كردن شتران ماده در ميان شتران نر را مطلقا واجب دانستهاند ؛ خواه جوجهء درون تخم داراى حركت باشد يا نباشد . 21 برخى ديگر از آنان حكم ياد شده را در فرض حركت داشتن جوجه ، ثابت و در فرض حركت نداشتن آن ، براى هر تخم ، قربانى كردن يك گوسفند را واجب دانستهاند . 22 از قدما در مسئله اقوال ديگرى نيز وجود دارد . 23
اطعمه و اشربه : به تصريح بسيارى از فقيهان ، خوردن گوشت و تخم شتر مرغ حلال است . 24 برخى معاصران گفتهاند : اگر معلوم باشد كه شتر مرغ يكى از سه نشانهء پرندگان حلال گوشت ؛ يعنى چينه دان ، سنگدان يا خار پشت پا را دارد و فاقد دو نشانهء حيوانات وحشى حرام گوشت ؛ يعنى دندان نيش و چنگال است ، حلال گوشت مىباشد . در غير اين صورت حلّيت آن محل تأمل است . 25
( - - - ) پرنده )
1 . فرهنگ بزرگ سخن * 2 . جواهر الكلام 20 / 165 و 294 * 3 . الروضة البهية 2 / 332 - 333 * 4 . الحدائق الناضرة 15 / 184 - 185 * 5 . مدارك الأحكام 8 / 325 * 6 . 321 - 322 ؛ الحدائق الناضرة 15 / 175 * 7 . الحدائق الناضرة 15 / 177 * 8 . مدارك الأحكام 8 / 322 * 9 . جواهر الكلام 20 / 193 - 196 * 10 . مختلف الشيعة 3 / 509 - 510 ؛ مستند الشيعة 13 / 159 - 160 ؛ جواهر الكلام 20 / 193 - 194 ؛ دليل الناسك / 182 * 11 . الكافى فى الفقه / 205 ؛ غنية النزوغ / 162 * 12 . المقنعة / 571 ؛ جمل العلم و العمل / 113 * 13 . جواهر الكلام 20 / 196 * 14 . 200 - 201 * 15 . 201 - 202 *
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 627
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٢٧