مذهب شافعى به لحاظ زمانى ، سومين مذهب از مذاهب چهارگانهء اهل سنّت است و پيروان و اصحاب آن را چون اصحاب مالك ( - - - ) مالكى ) « اهل حديث » مىخوانند .
شافعى هرچند دانش آموختهء مكتب مالك است ، ليكن پس از زمانى ، خود مذهبى خاص پديد آورد . 1 مبناى او در استنباط احكام ، عمل به قرآن ، سنّت ( روايات نقل شده از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله ) ، اجماع ( - - - ) اجماع ) و قياس ( - - - ) قياس ) بود . وى در اين راستا نه به قول صحابه رجوع مىكرد و نه استحسان ( - - - ) استحسان ) را مىپذيرفت . 2
1 . ادوار فقه 3 / 673 * 2 . تاريخ فقه و فقها / 85 .
شاكى
- - - ) دعوا
شام
شام نام سرزمينى كه در گذشته ، شامل اردن ، سوريه ، لبنان و فلسطين مىشد / غذايى كه در شب مىخورند .
از شام به معناى نخست در باب صلات و جهاد سخن گفتهاند .
قبلهء مردم شام : قبلهء كسانى كه از مكّه دورند ، جهت كعبه است . بنابر اين ، مردم هر منطقهاى به سمت يكى از اركان كعبه كه در جهت آنان واقع شده ، توجه مىكنند . جهت قبلهء مردم شام ، ركن شامى ( ركن غربى ) كعبه است . 1
فقها جهت دستيابى مردم شام به قبله نشانههايى بيان كردهاند ، از جمله : قرار دادن « بنات النعش » ( - - - ) بنات نعش ) ، هنگام غايب شدن ( نهايت پايين آمدن آنها به سمت مغرب ) در پشت گوش راست و قرار دادن ستارهء جُدَى ( - - - ) جُدى ) هنگام طلوع ( اوج ارتفاع آن ) و هنگام غروب ( پايينترين وضعيت آن در افق ) پشت شانهء چپ . 2
سرزمين شام : در چگونگى فتح سرزمين شام توسط سپاهيان اسلام ، برخى گفتهاند : حَلَب ، حِمى ، حِمْص و طرابلس با صلح فتح شدهاند ؛ ليكن دمشق از يك سمت با قهر و غلبه و از سمتى ديگر با صلح فتح گرديده است ؛ بدين گونه كه مردم ناحيهاى از دمشق از فرماندهء سپاه اسلام در آن ناحيه تقاضاى صلح كردند