با عدم امكان ، واجب است از مركب فرود آمده و بر زمين سجده كند و در صورت عدم امكان آن نيز ، بايد با اشاره سجده كند . 5
نمازگزارى كه در نماز واجب از ايستادن ناتوان است ، و امر داير بين سواره نماز گزاردن و پياده گزاردن آن باشد ، در اينكه پياده نماز خواندن بر سواره خواندن مقدم است يا شخص مخير بين آن دو است ، اختلاف مىباشد . برخى احتياط وجوبى را در گزاردن نماز به هر دو حالت دانستهاند . 6
در اينكه خواندن نماز واجب بر وسيلهء سوارى بدون ضرورت ، با امكان به جا آوردن ركوع ، سجود و ديگر واجبات آن ، صحيح است يا نه ، اختلاف مىباشد . قول دوم منسوب به مشهور است . 7
از برخى قدما قول به صحّت خواندن نماز آيات بر مَركب بدون ضرورت نقل شده است ؛ هرچند به جا آوردن بعضى واجبات آن ، همچون استقرار ممكن نباشد . 8
خمس : وسيلهء نقليهاى كه كاربرى آن سوارى است و نه كسب و تجارت ، جزء مئونه ( - - - ) مئونه ) به شمار مىرود و خمس بدان تعلق نمىگيرد ؛ ليكن در تعلق خمس به وسيلهء نقليهاى كه جهت كسب و كار از آن استفاده مىشود اختلاف است 9 ( - - - ) رأس المال ) .
حج : گفتن بسم اللَّه و الحمد للَّهو شكر خدا كردن هنگام سوار شدن بر مركب مستحب است . 10
به قول مشهور ، پياده حج گزاردن ، به قصد خشوع و خضوع و تحمل مشقت بيشتر به منظور نيل به ثواب و قرب الهى ، از سواره گزاردن آن افضل است ؛ ليكن اگر پياده رفتن با هدف صرفه جويى در هزينه باشد ، با داشتن توانايى مالى ، سواره رفتن افضل است . 11
براى محرم ، تلبيه گفتن هنگام سوار شدن و نيز هنگام ملاقات با سواره مستحب است ؛ 12 چنان كه براى مُحرمى كه از راه مدينه سواره به حج آمده ؛ بلند كردن صدا به تلبيه ( - - - ) تلبيه ) هنگام رسيدن به وادى بيداء ( - - - ) بيداء ) مستحب مىباشد . 13
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 544
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٥٤٤