به معناى بارانى كه در پاييز مىبارد و باعث از بين رفتن گرد و غبار پاييزى مىگردد ، گرفته شده يا از « رَمَض » به فتح « م » به معناى شدت گرماى پديد آمده از تابش خورشيد ؟ 2
در برخى روايات ، رمضان از نامهاى خداوند متعال برشمرده شده است . از اين رو ، از اطلاق عبارت رمضان بدون ماه - مثل اينكه گفته شود : اين رمضان است يا رمضان آمده است - نهى و به گفتن « ماه رمضان » با اضافهء ماه به رمضان امر شده است . 3 از احكام و آداب آن در بابهاى طهارت ، صلات ، صوم ، نكاح و حدود سخن گفتهاند .
فضيلت : ماه رمضان تنها ماه قمرى است كه در قرآن كريم به صراحت از آن نام برده و گرامى داشته شده است : « شَهْرُ رَمَضانَ الذّى أُنزِلَ فِيهِ القُرْآنُ هُدًى لِلنّاس . . . ؛ ماه رمضان ماهى است كه قرآن در آن نازل شده براى هدايت بشر » . 4
در روايات نيز از ماه رمضان با عظمت ياد شده است . در روايتى آمده است : با نزديك شدن ماه رمضان ، رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله خطبهاى ايراد كرد و در فرازى از آن فرمود : « اى مردم ! اين ماه ، ماهى است كه خداوند متعال شما را از ميان امتها بدان اختصاص داده است . اين ماه سرور و بزرگ همهء ماهها است . در اين ماه شبى ( ليلة القدر ) است كه بهتر از هزار ماه مىباشد . در اين ماه درهاى آتش بسته و درهاى بهشت باز است » . 5 در روايتى ديگر ، ماه رمضان ، ماه استجابت دعا ، آمرزش گناهان ، زياد شدن روزى ، و چند برابر شدن پاداش اعمال نيك و عبادت ، معرفى شده است . 6
كامل بودن يا نقصان پذيرى : بر اساس روايات متعددى ، ماه رمضان ، پيوسته سى روز است و هيچ زمان كمتر از آن نمىشود . 7 گروهى از قدما نيز بدان قائل بودند . 8 در مقابل ، مفاد روايات متعددى چنين است كه ماه رمضان همچون ديگر ماهها در نوسان است ؛ مىتواند سى روزه و يا 29 روزه باشد . 9 معروف و مشهور فقها قائل به اين ديدگاهاند . 10
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 143
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص١٤٣