ذراع شرعى
ذراع شرعى : واحد طول به اندازهء فاصلهء آرنج تا سر انگشتان ( - - ) ذراع ) .
ذَرع
- - ) ذراع
ذريره
ذَريره : مادهاى خوش بو .
در اينكه ذريره معناى وصفى دارد يا اسمى ، و در فرض دوم ، اسم چه مادهاى است ، اقوال مختلف است . برخى گفتهاند :
ذريره هر مادهء معطر ساييده شدهاى است كه به صورت پودر در آمده باشد . ظاهر كلام بعضى ، معروف بودن اين معنا نزد فقها است . « 1 » بنابر اين تعريف ، ذريره همان معناى وصفى و لغوى خود را دارد .
در مقابل ، بسيارى ذريره را عَلَم و اسم براى مادهاى خوش بو دانستهاند ؛ ليكن اقوال آنان در مسمّاى آن مختلف است .
مادهاى خوش بو ، آميخته از چند چيز كه در يمن تهيّه مىشود ؛ مادهاى خوش بو كه در بغداد و اطراف آن به اين نام معروف است ؛ قُمَّحَه يا قُمَّحان ، كه مراد از آن بنابر قول برخى ، دانههايى شبيه دانههاى گندم است كه آسياب مىشود ، مانند آرد ، و داراى بوى خوش است ؛ و پودر نِى خوش بويى كه از هند مىآورند ، از جملهء اين اقوال است .
برخى ، در مقام جمع بين اقوال گفتهاند : قول به اينكه ذريره نام نوع و صنفى از مواد خوش بو است كه شامل همهء آنچه گفتهاند مىشود ، خالى از قوت نيست . بنابر اين تعريف ، ذريره نه معناى وصفى دارد و نه اسم مادهاى خاص است ؛ بلكه عنوانى كلّى براى مجموعهاى از مواد خوش بو است . « 2 » برخى نيز احتمال ارجاع اقوال مختلف به يك قول را داده و گفتهاند : ذريره عبارت است از آنچه در بغداد و غير آن به قمّحه معروف بوده است . « 3 » عنوان ياد شده در باب طهارت به كار رفته است .
خوش بو كردن كفن با ذريره « 4 » و نيز پاشيدن آن بر روى پنبهاى كه در شرمگاه ميّت ( قُبُل و دُبُر ) نهاده مىشود ؛ « 5 » همچنين ضميمه كردن مقدارى ذريره با كافور در غسل دوم ميّت « 6 » مستحب است .
هامش
( 1 ) المعتبر 1 / 284 ؛ تذكرة الفقهاء 2 / 19 ؛ جواهر الكلام 4 / 220 .
( 2 ) جواهر الكلام 4 / 221 - 222 .
( 3 ) . مصباح الهدى 6 / 207 - 208 .
( 4 ) الحدائق الناضرة 4 / 52 ؛ مفتاح الكرامة 2 / 766 - 768 .
( 5 ) المقنعة / 77 - 78 .
( 6 ) الحدائق الناضرة 3 / 460 .