جهت ابزار كار مطلق باشد ، تهّيه مثل دولاب بر عهدهء مالك زمين و باغ است .
برخى گفتهاند : ملاك در صورت اطلاق ، عرف محل است ؛ بنابر اين ، اگر عرف تهيهء دولاب را بر عهدهء مالك بداند ، وى بايد آن را فراهم كند . « 3 »
اجاره : از شرايط صحّت اجارهء حيوان براى چرخاندن دولاب ، ديدن دولاب يا توصيف آن و نيز معلوم بودن عمق چاه و تعيين مقدار منفعت ( استفاده از حيوان ) از حيث زمان ، مانند يك روز يا پر كردن بركهاى معيّن است . « 4 »
شفعه : در تعلّق حقّ شفعه به مثل دولاب از منقولات ، اختلاف است . عدم تعلق به مشهور نسبت داده شده است .
بنابر اين قول ، چنانچه دولاب با زمين فروخته شود ، بنابر نظر برخى ، حقّ شفعه به آن تعلّق مىگيرد « 5 » ( - - ) شفعه ) .
ارث : بنابر مشهور ، زوجه از زمين ارث نمىبرد ؛ ليكن از قيمت ( و نه عين ) مصالح و آلات به كار رفته در ساختمان ، مانند آجر و آهن ارث مىبرد . آيا دولاب ، آسياب و مانند آنها ، از آلات بنا به شمار مىروند تا زوجه از قيمت آنها ارث ببرد ؟
دو احتمال مطرح است . برخى ، بر آلت بنا بودن مثل دولاب تصريح كردهاند . « 6 »
دويرة الأهل
دُوَيْرَةُ الاهل : از ميقاتهاى ششگانه .
دويرة الأهل يعنى منزل ، و مراد منزل كسانى است كه بين مكّه و ساير ميقاتها قرار دارد ؛ در نتيجه از ميقاتها به مكّه نزديكتر است . از آن در باب حج سخن گفتهاند .
كسانى كه منزلشان به مكّه نزديكتر از ميقات است ، مىتوانند براى حج ( افراد يا قران ) و عمره از منزل خود محرم شوند ؛ هرچند محرم شدن از ميقات براى آنها افضل است . « 1 » حكم ياد شده - بنابر مشهور - براى ساكنان مكّه نيز ثابت و احرام آنان از منزلشان صحيح است . « 2 » البته كسى كه
هامش
( 3 ) 27 / 46 - 47 و 67 ؛ مستمسك العروة 13 / 121 - 122 و 173 .
( 4 ) جواهر الكلام 27 / 285 .
( 5 ) تلخيص المرام / 177 ؛ جامع المقاصد 6 / 345 ؛ جواهر الكلام 37 / 256 .
( 6 ) جواهر الكلام 39 / 210 - 218 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 398 ؛ منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 373 .
1 الحدائق الناضرة 14 / 447 ؛ جواهر الكلام 18 / 49 - 50 و 113 - 115 .
2 الحدائق الناضرة 14 / 449 .