به قول مشهور ، ديهء شكستن دندههاى بالاتر از قلب ، به طرف كتف و بازو ، ده دينار ؛ ديهء كوبيدن آنها هفت دينار ؛ ديهء جابه جايى آنها پنج دينار و ديهء آشكار شدن و نيز سوراخ شدن آنها ، يك چهارم ديهء شكستن آنها است . « 2 » برخى براى شكستن هريك از دندهها مطلقا قائل به ثبوت 25 دينار شدهاند . « 3 » برخى ديگر ، ديهء شكستن دندههاى سمت چپ را كه محيط بر قلباند ، 25 دينار و ديگر دندهها را ده دينار ذكر كردهاند . « 4 »
دنيا
دنيا : جهان محسوس و مادّى ، مقابل آخرت .
از آن در بابهاى مختلف نظير اجتهاد و تقليد ، طهارت و صلات سخن گفتهاند .
در مرجع تقليد امورى ، از جمله اقبال نداشتن به دنيا و حريص نبودن بر آن ، شرط است . « 1 » برخى اين شرط را نپذيرفته و گفتهاند : روى آوردن به دنيا اگر در حدّى باشد كه عدالت را از بين ببرد ، عدم آن در مرجع تقليد شرط است . بنابر اين ، در مرجع تقليد چيزى افزون بر عدالت شرط نيست . « 2 »
از آداب تشييع جنازه سخن نگفتن در امور دنيوى است . « 3 » تسلّى دادن بازماندگان ميّت و تسكين بخشيدن غم و غصّهء ناشى از فقدان عزيزشان با مذمّت كردن دنيا و يادآورى ناپايدارى و معايب آن و نيز ذكر مصائب دنيوى وارد شده بر اولياى خدا مستحب است . « 4 »
فارغ ساختن دل از دنيا و امور دنيايى هنگام نماز مستحب است . « 5 » گريه كردن از روى عمد در نماز براى امور دنيايى به قول مشهور - بلكه ادعاى اجماع شده - موجب بطلان آن است . آيا گريه كردن براى امور دنيا مطلقا موجب بطلان است ؛ چه با صدا و چه بى صدا و يا تنها در صورت با صدا بودن ؟ اختلاف است .
مشهور قول دوم است . « 6 »
دعا كردن جهت امور دنيايى ، براى خود يا ديگرى در نماز جايز است ؛ بلكه براى امور دنيا و آخرت در حال سجده و نيز قنوت استحباب دارد . « 7 »
هامش
( 2 ) جواهر الكلام 43 / 280 - 281 ؛ مبانى تكملة المنهاج 2 / 325 .
( 3 ) كتاب السرائر 3 / 411 .
( 4 ) تحرير الوسيلة 2 / 585 - 586 ؛ تفصيل الشريعة ( الديات ) / 210 .
1 العروة الوثقى 1 / 27 .
2 التنقيح ( الإجتهاد و التقليد ) / 236 - 237 .
3 الألفية و النفلية / 137 .
4 كشف الغطاء 2 / 302 ؛ تحرير الوسيلة 1 / 95 .
5 الألفية و النفلية / 126 .
6 جواهر الكلام 11 / 69 - 77 ؛ مستمسك العروة 6 / 578 - 580 .
7 كشف الغطاء 3 / 209 و 221 .