موجود است به حاكم بپردازد و حاكم پس از قبول ، آن را به وى قرض دهد ، و سپس شخص براى بار دوم همان مبلغ را به حاكم بپردازد و حاكم دوباره آن را به وى برگرداند و همين طور تا پرداخت همهء مبلغ بدهكارى . در اين صورت نيز تمامى مبلغ خمس ، به عنوان قرض به ذمّهء شخص منتقل مىشود و او بدهكار خمس به حاكم مىگردد . « 2 »
شرط و فايدهء دستگردان : دستگردان بايد با مجتهد جامع شرايط يا نمايندهء وى صورت گيرد . فايدهء دست گردان اين است كه خمس به ذمّهء شخص منتقل مىشود و در نتيجه مىتواند در اموالى كه خمس به آنها تعلّق گرفته تصرف كند و اگر با آنها تجارت كند ، سود حاصل ، از آنِ او خواهد بود ، در حالى كه بدون دست گردان ، تصرف در آن اموال ، حرام و در صورت تجارت ، تنها مالك بخشى از سود خواهد شد نه همهء آن . « 3 »
احكام : بنابر قول برخى ، دينى كه از راه دست گردان بر ذمّهء شخص مىآيد از مئونه ( - - ) مئونه ) به شمار نمىرود ؛ ازاين رو ، بدهكار نمىتواند مبلغ بدهى را از سود سال كسر كند و سپس خمس سود باقى مانده را محاسبه نمايد ؛ بلكه بايد ابتدا - بدون در نظر گرفتن دين - خمس سود حاصل را محاسبه كند و آن را بپردازد و سپس از باقى ماندهء آن ، بدهى خويش را بپردازد . « 4 »
دستگيره
دستگيره : دسته ، قطعهاى كه براى گرفتن چيزى متصل به آن است .
از آن در باب حج و اطعمه و اشربه سخن گفتهاند .
گرفتن دستگيرهء انارى شكل منبر مسجد النّبى و كشيدن صورت و چشمها به آن براى كسى كه توفيق زيارت قبر شريف رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نصيبش شده ، مستحب است . « 1 »
هامش
( 2 ) مهذّب الاحكام 11 / 300 - 301 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 31 و 67 ؛ دليل تحرير الوسيلة ( الخمس ) 1 / 221 - 223 .
( 3 ) مجمع المسائل 1 / 364 - 365 .
( 4 ) تحرير الوسيلة 1 / 360 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 67 م 1852 .
1 احكام و آداب حج ( گلپايگانى ) / 569 .