قصاص - به دليل خطر داشتن براى جان جنايتكار - جارى نمىشود . « 1 »
ديات : اگر مجنىّ عليه بر اثر دامغه بميرد ، ديهء آن ديهء كامل است ؛ امّا اگر زنده بماند ، در اينكه ديهء آن همانند ديهء مأمومه ( - - ) آمّه ) يك سوم ديهء نفس است « 2 » يا جانى علاوه بر آن بايد ارش ( - - ) ارش ) بپردازد ، اختلاف است . « 3 »
( - - ) جراحت )
داميه
داميه : جراحت نافذ در گوشت به مقدار اندك و موجب جريان خون .
داميه ، كه برخى آن را « دامعه » نيز ناميدهاند « 1 » ( - - ) دامعه ) ، مرحلهء دوم از مراحل هشت گانهء شجاج ( جراحت سر و صورت ) است . البته برخى آن را با « حارصه » يعنى نخستين مرحله ( - - ) حارصه ) مترادف دانستهاند . « 2 » اختلاف ياد شده تنها در نامگذارى است و تأثيرى در حكم ندارد .
از آن در باب قصاص و ديات سخن گفتهاند .
در داميه قصاص ثابت است . « 3 » ديهء داميه دو شتر است . « 4 »
( - - ) جراحت )
دانستن
- - ) علم
دانشآموز
دانشآموز : فراگيرندهء دانش .
از عنوان ياد شده در بابهاى زكات ، جهاد ، شهادات و ديات سخن گفتهاند .
آيا دانشآموز نيازمندى كه توانايى كسب و كار را دارد ، ليكن تحصيل علم - اعم از واجب و مستحب - مانع كار كردن او است ، استحقاق دريافت زكات را دارد ؟
مسئله بين جواز و عدم جواز مطلقا و جواز در صورت عينى بودن وجوب تحصيل ( - - ) وجوب عينى ) اختلافى است . البته در جايى كه تحصيل علم نه واجب باشد و نه مستحب ، گرفتن زكات جايز نيست .
اختلاف ياد شده در فرضى است كه زكات از سهم فقرا داده شود ؛ اما اگر از
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 43 / 336 - 337 و 42 / 355 .
( 2 ) كتاب السرائر 3 / 407 ؛ الجامع للشرائع / 600 .
( 3 ) الروضة البهية 10 / 274 ؛ جواهر الكلام 43 / 336 ؛ تفصيل الشريعة ( الديات ) / 258 .
1 كشف اللثام 11 / 429 .
2 مسالك الافهام 15 / 452 - 455 ؛ النهاية / 775 ؛ الوسيلة / 444 .
3 جواهر الكلام 42 / 355 .
4 43 / 322 .