خيار ( - - ) خيار ) قرار داد . « 1 » برخى گفتهاند :
مفاد جملهء ياد شده در شرع ، شرط خيار به مدت سه روز است . « 2 » اين عنوان به مناسبت در باب تجارت به كار رفته است .
بنابر قول مشهور ، شرط صحّت خيار در معامله ، ذكر مدت خيار و تعيين آن است ، و چنانچه مدت ، ذكر يا تعيين نشود ، مانند اينكه فروشنده بگويد : اين خانه را به تو فروختم به شرط آنكه تا مدتى خيار داشته باشم ، شرط فاسد است . « 3 » ليكن برخى قدما گفتهاند : هر گاه مدت را مطلق ذكر كند ، سه روز خيار ثابت مىشود . « 4 »
برخى متأخران گفتهاند : چنانچه يكى از دو طرف معامله بگويد : « لاخِلابه » ، در صورتى كه مغبون واقع شود ، سه روز خيار غبن ( - - ) خيار غبن ) خواهد داشت ، « 5 » و نيز گفتهاند : هر گاه اين جمله با علم به مفاد آن به كار رود ، براى گويندهاش سه روز خيار ثابت مىشود ، بر خلاف صورت جهل به معناى آن . « 6 »
البته حديث ياد شده به جهت عدم نقل آن از طريق معتبر ، پذيرفته نشده است . « 7 »
خلال
خِلال : باريكهاى از چوب براى تميز كردن لاى دندانها .
از آن در بابهاى طهارت ، صوم و اطعمه و اشربه سخن گفتهاند .
خلال كردن دندانها بعد از غذا و نيز آماده كردن آن براى ميهمان مستحب است و از حقوق وى بر ميزبان به شمار مىرود . « 1 » خلال كردن با چوب انار ، ريحان ، آس ، برگ خرما و نى مكروه است . « 2 » دور انداختن آنچه با خلال از لاى دندانها بيرون مىآيد ، مستحب و خوردن آن مكروه است . « 3 »
خونى كه براثر خلال از بن دندانها بيرون مىآيد موجب بطلان وضو نيست ، ليكن بعضى وضو گرفتن پس از آن را مستحب دانستهاند . برخى ، استحباب را به صورت ناخوشايندى طبع از آن مقيّد كردهاند . « 4 »
بنابر مشهور ، پاك كردن زير ناخن ميّت با خلال مكروه است . برخى آن را حرام دانستهاند . « 5 »
هامش
( 1 ) المستدرك على الصحيحين / 439
( 2 ) تذكرة الفقهاء 11 / 39 .
( 3 ) كتاب المكاسب 5 / 116 .
( 4 ) المقنعة / 592 ؛ الإنتصار / 438 ؛ الخلاف 3 / 20 ؛ غنية النزوع / 219 .
( 5 ) تحرير الاحكام 2 / 298 .
( 6 ) تذكرة الفقهاء 11 / 47 .
( 7 ) كتاب المكاسب 5 / 119 .
1 جواهر الكلام 36 / 475 .
2 475 ؛ وسيلة النجاة / 631 .
3 الدروس الشرعية 3 / 29 ؛ مستند الشيعة 15 / 250 .
4 جواهر الكلام 1 / 24 .
5 جامع المقاصد 1 / 377 ؛ الخلاف 1 / 695 .