گويند . « 1 » اين عنوان در باب حج به كار رفته است .
بنابر قول برخى ، حيوانى كه بينىاش سوراخ يا پاره شده از قربانى واجب ( هدى ) و مستحب ( اضحيه ) كفايت نمىكند . « 2 » برخى ، آن را تنها در قربانى واجب كافى ندانستهاند . « 3 » حيوانى كه گوشش سوراخ شده ، بدون آنكه چيزى از آن قطع شده باشد ؛ كفايت مىكند . « 4 »
( - - ) قربانى )
خرمن
خرمن : تودهء غلّهء درو شده .
از آن در باب تجارت سخن گفتهاند .
فروختن كالاى پيمانهاى ، وزنى يا شمارشى در صورت جهل به مقدار آن صحيح نيست ، حتى اگر پيش از معامله ديده شود . از اين رو ، فروختن خرمن گندم يا جو و مانند آن جز در صورت معلوم بودن مقدار آن صحيح نيست و در صورت معلوم بودن ، فروختن بخشى مشاع از آن ، مانند يك سوم يا فروختن همهء آن به صورت هر پيمانه به مبلغى معيّن و نيز فروختن پيمانهاى از آن به مبلغى معيّن صحيح است ؛ ليكن در صورت مجهول بودن ، فروختن بخشى مشاع از آن يا فروختن هر پيمانه از آن به مبلغى معيّن ، صحيح نيست . از برخى قدما صحّت آن نقل شده است . « 1 »
فروختن خرمنى از گندم در برابر خرمنى از همان جنس يا از غير آن جنس به صورت مساوى صحيح نيست ؛ هر چند در واقع ، مقدار آن ، دو برابر باشد ، مگر آنكه هنگام معامله به مقدار آن دو عالم باشند . « 2 » برخى قدما گفتهاند : معامله مطلقا صحيح است ؛ خواه در برابر همجنس فروخته شود يا غير همجنس ؛ ليكن در صورت اوّل ، اگر پس از وزن كردن ، افزون بودن يكى بر ديگرى معلوم شود ، معامله به جهت ربايى بودن باطل است و در صورت دوم ، اگر شرط تساوى نشده باشد ، معامله مطلقا صحيح است و در صورت شرط تساوى ، اگر پس از وزن كردن معلوم شود كه هر دو برابرند ؛ معامله صحيح است
هامش
( 1 ) لسانالعرب / واژهء « خرم » .
( 2 ) المبسوط 1 / 372 ؛ الجامع للشرائع / 212 .
( 3 ) الوسيلة / 183 ؛ تحرير الاحكام 1 / 624 .
( 4 ) جواهر الكلام 19 / 143 .
1 جواهر الكلام 23 / 221 .
2 24 / 115 .