تجارت ، دين ، صلح ، اجاره ، نكاح ، اطعمه و اشربه و ديات سخن گفتهاند .
طهارت : دفن كردن ميّت در خانه مكروه است . « 1 » تخلّى جلو در خانهها كراهت دارد . « 2 »
صلات : قراردادن جايى در خانه براى نماز ، « 3 » گفتن اذان در خانه « 4 » و براى زن ، نمازگزاردن در خانه ، بلكه پستوى آن « 5 » مستحب است . بنابر قول مشهور ، نمازهاى نافله را در خانه گزاردن افضل از مسجد است . « 6 »
بنابر قول مشهور ، خواندن نماز در خانهء مجوسى « 7 » و نيز خانهاى كه در آن سگ - جز سگ شكارى و گله - نگهدارى مىشود « 8 » مكروه است .
صاحب خانه با داشتن شرايط امامت ، براى امامت جماعت در خانهاش از ديگران - جز معصوم عليه السّلام - سزاوارتر است . « 9 »
زكات : صِرف داشتن خانه و مانند آن ، مانع صدق عنوان فقير شرعى نيست ؛ از اين رو ، دادن زكات به دارندهء خانه - در صورتى كه مخارج سالانهء خود و عائلهاش را بر حسب شأنش نداشته باشد - جايز است . « 10 »
خمس : خانهاى كه انسان بدان نياز دارد ، چنانچه از درآمد بين سال تهيّه شده و متناسب با شأن فرد باشد از مئونه به شمار مىرود ( - - ) مئونه ) و خمس ندارد . « 11 »
حج : داشتن آنچه در زندگى ضرورى است ، از قبيل خانهء مناسب با شأن ، تحقق بخش استطاعت ( - - ) استطاعت ) نيست . بنابر اين ، اگر كسى خانهاش را بفروشد و با پول آن حج بگزارد ، از حَجّة الاسلام كفايت نمىكند . برخى گفتهاند : داشتن ضروريات زندگى يا قيمت آن نيز ، هرچند به صورت اجارهاى شرط تحقق استطاعت است . در نتيجه كسى كه نه خانه دارد و نه پول اجاره كردن آن را ، مستطيع نيست . برخى ، عدم وجوب حج را به صورت حرجى بودنِ نداشتن ضروريات زندگى محدود كردهاند . « 12 »
ميقات كسانى كه محلّ سكونتشان از ميقاتهاى معروف ( - - ) ميقات ) به مكّه نزديكتر است خانههاى آنان است . « 13 »
هامش
( 1 ) العروة الوثقى 2 / 128 .
( 2 ) جواهر الكلام 2 / 61 - 62 .
( 3 ) العروة الوثقى 2 / 401 .
( 4 ) جواهرالكلام 9 / 149 .
( 5 ) العروة الوثقى 2 / 402 و 409 .
( 6 ) جواهر الكلام 14 / 145 ؛ العروة الوثقى 2 / 409 .
( 7 ) جواهر الكلام 8 / 375 .
( 8 ) 392 ؛ العروة الوثقى 2 / 400 .
( 9 ) جواهرالكلام 13 / 348 .
( 10 ) 15 / 318 .
( 11 ) توضيح المسائل مراجع 2 / 21 - 22 م 1775 .
( 12 ) جواهر الكلام 17 / 253 ؛ مناسك ( مراجع ) / 23 .
( 13 ) جواهر الكلام 18 / 113 .