چيدن
چيدن : برداشت ميوه و سبزيها / كوتاه كردن مو و ناخن .
از چيدن به معناى نخست در باب تجارت و مساقات سخن گفتهاند .
فروش تره بار همچون خيار ، بادمجان و انواع سبزى پس از آشكار شدن محصول و انعقاد آن به صورت يك يا دو بار چيدن و يا بيشتر بر حسب شرط ، جايز است و ملاك در مقدار چينش در هر بار عرف است . « 1 »
چنانچه معامله بر اصل درخت صورت گيرد نه ميوهء آن ، بر خريدار واجب است تا زمان چيدن ميوه ، آن را بر درخت باقى گذارد ، مگر آنكه در عقد براى نگهدارى ميوه مدتى معين شرط شده باشد . « 2 »
چنانچه در عقد مساقات شرط نشده باشد چيدن ميوه بر عهدهء عامل است يا مالك ، بر حسب اقتضاى عقد بر عهدهء عامل خواهد بود . « 3 » برخى گفتهاند : در صورت عدم شرط ، به عرف منطقه رجوع مىشود . « 4 »
از چيدن به معناى دوم در بابهاى طهارت ، حج و كفّارات سخن گفتهاند .
چيدن ( جزّ ) مو در مصيبت بر زن جايز نيست و بنابر قول مشهور موجب ثبوت كفّاره است ؛ ليكن در اينكه كفّارهء آن به صورت تخيير ، آزاد كردن بنده يا دو ماه پى در پى روزه گرفتن و يا اطعام شصت مسكين است ؛ يا موارد ياد شده به ترتيب است ؛ بدين معنا كه در صورت عدم توانايى بر آزاد كردن بنده ، نوبت به روزه گرفتن و با عدم توانايى بر آن ، نوبت به اطعام مىرسد ، اختلاف است . « 5 »
در الحاق تراشيدن و سوزاندن مو به چيدن آن ، « 6 » و نيز چيدن بخشى از مو به همهء آن اختلاف است « 7 » ( - - ) تراشيدن ) .
چيدن شارب ( - - ) شارب ) و ناخن ( - - ) ناخن ) بويژه در روز جمعه ، « 8 » همچنين قبل از احرام « 9 » ( - - ) احرام ) و نيز قبل از دخول مكه و مسجد الحرام براى طواف و سعى پس از گزاردن مناسك روز عيد قربان « 10 » مستحب است .
چيدن ناخن « 11 » و نيز زدودن مو ، خواه به چيدن يا تراشيدن يا غير آن ، بر محرم حرام « 12 » و موجب ثبوت كفّاره است . « 13 »
چيدن ناخن ميّت مكروه است . « 14 »
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 24 / 77 - 78 .
( 2 ) تذكرة الفقهاء 10 / 386 ؛ جواهر الكلام 24 / 80 .
( 3 ) الحدائق الناضرة 21 / 362 - 363 .
( 4 ) جواهر الكلام 27 / 67 .
( 5 ) الروضة البهية 3 / 14 - 15 ؛ جواهر الكلام 33 / 183 - 185 .
( 6 ) جواهر الكلام 33 / 185 .
( 7 ) مهذّب الاحكام 4 / 249 .
( 8 ) الحدائق الناضرة 5 / 569 - 570 .
( 9 ) جواهر الكلام 18 / 175 .
( 10 ) 19 / 267 .
( 11 ) 18 / 411 .
( 12 ) 377 .
( 13 ) 20 / 399 - 406 .
( 14 ) 4 / 156 .